Monuments on Facebook

"Τα πέντε έπη της ηλεκτρικής μουσικής"

Monday, 08 April 2019 11:22
Published in Αρθρογραφία

…Carry me with you… (Winter Wine, Caravan)

Αρθρογραφεί ο Τάκης Κρεμμυδιώτης

Ο μισός εαυτός μας βρίσκεται σπαρμένος στα μέρη που ζήσαμε. Ο άλλος μισός, ο καλύτερος, έχει «χαθεί» για πάντα στα μέρη που μας πήγε η μουσική.

Γι’ αυτόν το δεύτερο μισό θέλω να γράψω, αν και θα μιλήσω αναπόφευκτα για μια απολύτως προσωπική υπόθεση καθενός από εμάς. Κι όμως, τα μέρη που μας πηγαίνει η μουσική, αν και προφανώς δεν είναι τα ίδια για όλους, τελικά, καταλήγουν να είναι. Ή, τουλάχιστον, είναι τέτοια που μας κάνουν να μιλάμε την ίδια γλώσσα, βγάζοντας τη... γλώσσα σε κάθε Βαβέλ. Ενώ, λοιπόν, σου μιλάω για αυτά που βλέπω ακούγοντας το With an Ear to the Ground You Can Make It, εσύ μου χαμογελάς και καταλαβαίνεις (για να μην πω, βλέπεις) απόλυτα για ποιο μέρος μιλάω, αν και δεν έχεις πάει ποτέ εκεί. Παράλογο; Φυσικά. Και απολύτως μουσικό. Άλλωστε, ο «λόγος» δεν είναι και πρώτος ξάδερφος των αισθήσεων. Ευτυχώς.

 

Δεν έχει καμία σημασία να προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε το ανεξήγητο. Σκεφτείτε κάποτε να το καταφέρναμε... Θα είχαμε διαλύσει όλη τη μαγεία. Εμείς όμως δε θέλουμε κάτι τέτοιο. Αντίθετα, θέλουμε την ομίχλη να κρέμεται από πάνω μας, γεμάτη νότες και μυστήρια ομορφιά.
Μια και απευθύνομαι σε «πολυταξιδεμένους», θα ήθελα να γράψω για (τα καλύτερα) πέντε διαχρονικά και όσο πιο μακρινά τέτοια ταξίδια έχω πάει. Ταξίδια που πιστεύω πως έχετε κάνει άπειρες φορές κι εσείς. Εδώ δε χωράνε εντυπωσιασμοί του στυλ «γράψε για κάτι που δεν έχουν ακούσει, για να έχεις λόγο ύπαρξης». Αντίθετα, χωράνε μόνο επικά ταξίδια, που όσες φορές κι αν πας στα μέρη που εκείνα σε πάνε, νιώθεις σα να βρίσκεσαι εκεί για πρώτη φορά.

Ωραία ιδέα, σκέφτηκα. Κι ύστερα ήρθε ο τρόμος της επιλογής. Ο οποίος, όμως, πέρασε σε ένα λεπτό. Γιατί; Διότι τα έπη, δε χρειάζεται καν να τα σκεφτείς, μια και υπάρχουν μέσα σου. Κι ενώ νομίζεις πως εσύ μιλάς γι’ αυτά, στην πραγματικότητα εκείνα μιλάνε για σένα. Αφορμή για τα «νέα» αυτά ταξίδια έδωσε ο υπέροχος αναπάντεχος για άνοιξη Σαββατιάτικος ομιχλώδης και βροχερός καιρός. Αυτός μου έβγαλε το εισιτήριο και έβαλε στο πικάπ τη δεύτερη από τις συνθέσεις που ακολουθούν με αλφαβητική σειρά. Οι άλλες ήρθαν μόνες τους, αλλά κάθε άλλο παρά απρόσκλητες. Τα τραγούδια σίγουρα τα έχετε ακούσει από τα πρώτα κιόλας βήματά σας στο μυθικό κόσμο της ηλεκτρικής μουσικής. Μη γελαστείτε όμως και πιστέψετε ότι έχετε πάει στο μέρος που μπορούν αυτή τη στιγμή να σας μεταφέρουν. Μέσα από αυτά, σίγουρα έχετε πάει σε άλλα, αλλά σας περιμένουν αρκετά ακόμα. Μια δοκιμή θα σας πείσει.

Θυμηθείτε, όμως, πως εδώ μιλάμε για έπη και όχι απλά για πολύ καλά τραγούδια. Και μάλιστα τέτοια που η ακρόασή τους θα έκανε τους συγγραφείς του Γκιλγκαμές να βγουν από την ανωνυμία, απλά και μόνο για να δακρύσουν.

 

 

CAMEL – "Lady Fantasy"


Το λέει ο ίδιος ο Andy Latimer: “Listen very carefully, my words are about to unfold ”. Δικές του είναι οι λέξεις, αλλά και δικές μας. Ένα μυθικό τραγούδι - ύμνος γαι κάθε φίλο των Camel και λάτρη της δεκαετίας του ’70. Ένα τραγούδι που από την πρώτη και σαφώς αναγωρίσιμη νότα του ξεσηκώνει όσο κανένα το συναυλιακό κοινό, που δεν αντέχει και τραγουδά το σκοπό με την αγαπημένη νότα “la”. “Don't misunderstand me, it's not always easy to say”. Τα ups and downs αυτού του τργουδιού δεν είχαν προηγούμενο και, μέχρι τώρα που μιλάμε, δεν έχουν και επόμενο. “Saw you riding on a moon cloud”, πράγματι. Ήμασταν κι εμείς μαζί. Κρυμμένοι στην κιθάρα του Latimer με τα χίλια πρόσωπα, στις βαρύγδουπες μπασογραμμές του λατρεμένου αυτοδίδακτου Doug Ferguson, στα απλησίαστα από κάθε θνητό πλήκτρα του Pete Bardens και στα βομβαρδιστικά κρουστά του Andy Ward. Όχι, το Mirage, παρά το εξώφυλλό του, δεν καπνιζόταν. Απλά δίδασκε έμπρακτα ότι τα εντονότερα ηλεκτρικά μουσικά συναισθήματα βρίσκονται έτη φωτός μακριά από ουσίες.
File under progressive rock: jazz, psychedelic, hard rock.

 

 


CARAVAN - "Nine Feet Underground"

Πώς αλλιώς να το έλεγε γλαφυρότερα ο Richard Sinclair; “Look at the day that is dawning, what do you see with your eyes?” Ναι, προφανώς εδώ δεν αρκούν τα μάτια. Θέλει και ψυχή. Κι αυτό το τραγούδι είναι ποτισμένο με τέτοια. Ουσιαστικά όμως, όπως και όλα τα έπη που παρουσιάζονται εδώ, δεν είναι ένα τραγούδι, αλλά μια σύνθεση τόσων πολλών, που θα μπορούσαν να γεμίσουν έναν ολόκληρο δίσκο. Μάλιστα, στην περίπτωση αυτή διαρκεί μόνο εικοσιδύο λεπτά. Που δε θέλεις να τελειώσουν ποτέ. Η μικτή κόσμου των ξαδελφιών Richard και Dave Sinclair, αλλά και των Pye Hastings και Richard Coughlan μας παραδίδει την επιτομή του αξεπέραστου ήχου του Canterbury, ιδίως μετά το άκουσμα της φωτοβολίδας και ξεπερνά κάθε γνωστό μέχρι τότε (και τώρα) όριο. Κάπως έτσι φτάνουμε στο “There's a place where I can go, where I listen to the wind singing”, δηλαδή στο μέρος που απεικονίζεται στο εξώφυλλο και παραπέμπει στα τοπία του Tolkien. Του παμμέγιστου In the Land of Grey and Pink.
File under progressive rock: jazz, psychedelic.

 

 


GENESIS – "Firth of the Fifth"

“The path is clear, though no eyes can see”. Καθαρά και ξάστερα. Η παρέα των μόνιμων πρωταθλητών Peter Gabriel, Phil Collins, Steven Hackett και Tony Banks έγραψε (μάλλον) το καλύτερο τραγούδι όλων των εποχών, με τον Michael Rutherford να παίζει μαζί της. Ένα ακόμα (και κυριολεκτικά) κλασικό παράδειγμα ανεξάντλητου έργου τέχνης, που σου αποκαλύπτεται ύστερα από τριψήφιες ακροάσεις. Στέκομαι αιώνια ευγνώμων της Αμερικανική εισβολής στη Βρετανική κουλτούρα, που γέννησε το εξωγήινο Selling England by the Pound και συνακόλουθα γέννησε τα εξωπραγματικά πλήκτρα του Banks, που προσπάθησαν να επαναπροσδιορίσουν το αχαλίνωτο της φαντασίας μας. Πόσες ακροάσεις είπα; Τριψήφιες; Στις τετραψήφιες να δείτε τι γίνεται... “The river of constant change”.
File under progressive rock: classical, jazz.

 

 

 

PINK FLOYD – "Shine on You Crazy Diamond (pts 1-5)"

Δε φτάνω στο άκρο, που υιοθέτησαν πολλοί, ότι η αποχώρηση του Syd Barrett έκανε τους Pink Floyd μνημειώδη μπάντα. Δε μπορώ όμως να μην παραδεχτώ, ότι η απουσία του ήταν αυτή που γέννησε το αφιερωμένο στον ίδιο Wish You Were Here. Ταυτόχρονα και το πασίγνωστο έπος του Shine on You Crazy Diamond των David Gilmour, Richard Wright και Roger Waters, με τον Nick Mason να παίζει μαζί τους, μέσα από το οποίο περνάμε “Threatened by shadows at night” και καταλήγουμε “exposed in the light”. Το τραγούδι αυτό «έκρυψε» το blues μέσα σε ανείπωτη ως τότε ηλεκτρική ευαισθησία και το φυγάδευσε στα σπίτια ακόμα και εκείνων που το αρνούνταν. Τόσο πομπώδες και γλαφυρό, που άλλαξε τη μουσική σημασία των δύο αυτών ουσιαστικών.
File under progressive rock: blues.

 

 

SUPERTRAMP – "Crime of the Century"

“Now they're planning the crime of the century” ακούς και, πλέον, γνωρίζεις πολύ καλά ποιος κρύβεται πίσω από τη μάσκα. Το πιο εφιαλτικό τραγούδι όλων των εποχών, με τη μουσική να βρυχάται και τον Rick Davies να κερδίζει προσωρινά τον (δυστυχώς όχι άτυπο) αγώνα απέναντι στην ψυχή της μπάντας, τον Roger Hodgson. Οι δυο τους, μαζί με τους John Anthony Helliwell, Dougie Thomson και Bob C. Benberg, έχοντας οδηγό τον βασιλιά Hammond προκαλούν χαλαρά ανατριχίλες, κάνοντας τον εφιάλτη να ακούγεται γλυκός. Ένα ανεξίτηλο έπος, που θα μπορούσα να στοιχηματίσω ότι ακουγόταν ανάμεσα στους τοίχους της ψυχιατρικής φυλακής του Shutter Island, όταν έπεφτε το σκοτάδι. Όπως και ολόκληρο το φερώνυμο άλμπουμ, με εξαίρεση δύο τραγούδια του.
File under progressive rock: jazz.

Φωτογραφίες επιμέλειας κειμένου : Χρήστος Κισατζεκιάν

 

Read 140 times

Leave a comment