Monuments on Facebook

MONUMENT: STEPHAN MICUS “Koan” (ECM – 1981)

Wednesday, 25 October 2017 10:47
Published in Monuments

Η ανατροπή, της ανατροπής, ώ ανατροπή.

«Από πού κι ως πού μια τέτοιου ύφους/είδους πρόταση σε ένα μουσικό website που ονομάζεται Rock’n’Roll Monuments» σα να ακούω κάποιους να φωνασκούν εκ των αναγνωστών μας, αν όχι και αυτών καθαυτών των συνεργατών μου. Αντί προλόγου λοιπόν ας καταγράψω εδώ τα επιχειρήματα της επιλογής αυτής που μάλιστα έμελλε να είναι το τελευταίο κείμενο που κοσμεί το μουσικό μας στέκι…

Γράφει ο Χρήστος Κισατζεκιάν

Κατ’ αρχάς να θυμίσω στους παλαιούς και να ενημερώσω τους νεότερους εκ των ακόλουθών μας πως εδώ υπογράφει ο «Τρελός του Χωριού» όπως με βάπτισε η μόνιμη στήλη μου στο περιοδικό Metal Hammer όταν μεταλλάχθηκε το 1999 από “Monuments” σε “One By One”. Πολλά τα γνωμικά λοιπόν που με δικαιώνουν πάραυτα: «από τρελό και από μικρό μαθαίνεις την αλήθεια», «ας τον τρελό στην τρέλα του» κ.α. Ήδη έκτοτε τόλμησα αρκετές «επικίνδυνες» ως «παράταιρες» μουσικές προτάσεις στην εγχώρια βίβλο του heavy metal προτείνοντας σε κάθε ανοικτόμυαλο μεταλλά π.χ. το μνημειώδες soundtrack της κινηματογραφικής ταινίας “Blues Brothers”!... Δε θα το κάνω μες το σπίτι μου;;;

 

Επίσης ΔΕΝ είναι τυχαίο το γεγονός του ότι επέλεξα με μικρά πεζοκεφαλαία και λεπτή καλλιγραφική γραμματοσειρά τη φράση Rock’n’Roll στο logo που φτιάξαμε με τον φίλτατο Gordon Blacksmith αφήνοντας με τιτάνια κεφαλαία τη λέξη Monuments! Ήθελα εξαρχής να πλατειάζω, να υπερπηδώ όρια & ταμπέλες, αφού ανέκαθεν πίστευα και πιστεύω πως μονάχα χαμένος είναι όποιος αυτοπεριορίζεται. Μονάχα χαμένος, αφού δεν γνωρίζει καν τι χάνει ώστε να ξέρει αν θα του άρεσε ή όχι...

Τέλος, αναγκαζόμενος να ανατρέψω ακόμη και αυτή καθαυτή την λειτουργία του συγκεκριμένου ιστότοπου με παύση εργασιών βάσει του πραγματικού χρόνου που έχω πλέον στη διάθεσή μου, η ανατροπή ταύτη γίνεται αν θέλετε και «εκ του ασφαλούς», αν και ουδέποτε σταμάτησε να ριψοκινδυνεύω εις το όνομα της εξέλιξης.

Αυτά τα ολίγα ως προς την επιλογή αυτού του άκρως βιωματικού μουσικού έργου που παρουσιάζω ως θεαματικό κλείσιμο της αυλαίας. Διόλου τυχαία κι εδώ η επιλογή, αφού αυτός καθαυτός ο δημιουργός ανέτρεψε και συνεχίζει να ανατρέπει τα πάντα ως άνθρωπος, καλλιτέχνης και δημιουργός!

 

Παρότι η απιθανότητα του Σύμπαντος λοιπόν ήθελε τον Stephan Micus κάτασπρο, «τετράγωνο» Γερμανό της Αρίας φυλής, κείνος από τα δεκαέξι του τα ανέτρεψε όλα αφού γίνηκε λαίμαργος αναζητητής και αμετανόητος ταξιδευτής του Κόσμου, συλλέγοντας αμέτρητες απελευθερωτικές εμπειρίες και εξίσου αμέτρητες γνώσεις πάνω στην παγκόσμια κοινή γλώσσα καλλιτεχνικής έκφρασης, τη Μουσική. Ο κατάλογος των χωρών που έχει επισκεφθεί και πόσο μάλλον έχει ενταχθεί χρήζει επιστημονικής μελέτης και ΔΕ χωρά σε τούτο το λήμμα! Όπως επίσης δε χωρά εδώ η μυθικών διαστάσεων συλλογή του από παραδοσιακά μουσικά όργανα της Υφηλίου τα οποία μάλιστα γνωρίζει να χρησιμοποιεί σε βαθμό πρωτόγνωρο… Αυτά άλλωστε είναι εδώ και σαρανταπέντε ολάκερα χρόνια τα εργαλεία με τα οποία μας συνεπαίρνει σε ταξίδια βιωματικά, τόσο, που κρίνονται από τα καταλληλότερα ως soundtrack αυτοσυγκέντρωσης στον ρου της ηχογραφημένης μουσικής.

Να πως έπεσα πάνω του κι εγώ λοιπόν. Να πως συνάντησα την πανανθρώπινη αρχοντιά του. Σαν και κείνον, δεκαεξάρης ων με εντονότατες υπαρξιακές ανησυχίες, αγόρασα τούτο το μαλαματένιο απόκτημα ως άλλο ένα πείραμα ένα μόλις χρόνο μετά την κυκλοφορία του από το Music Corner, το αγαπημένο μου δισκάδικο που τότε βρισκόταν στα έγκατα της Γης, Ιπποκράτους & Πανεπιστημίου γωνία. Πόλος έλξης; Το μινιμαλιστικό του εξώφυλλο και το καταγεγραμμένο ΚΟΑΝ στο οπισθόφυλλο (αφού η λατρεμένη ECM μου ήταν άγνωστη ακόμη). Ναι, οκ λοιπόν. Φταίει και το ότι υπήρξα από νωρίς τυχερός, αφού στο οικογενειακό μου περιβάλλον, μες τα πόδια μου κυριολεκτικά, είχα τη διδακτική μέθοδο του αγαπημένου μου θείου Κώστα Φώτεινα/Φωτεινού (Café E Cole) και είχα ήδη μπει στα χωράφια του ΖΕΝ και των Κινέζικων γνωμικών όπως το αναγραφόμενο.

 

Όπως όλα του τα έργα, έτσι και τούτο είναι ο ορισμός αυτού που αποκαλούμε minimal. Λυτό. Απέριττο. Κάτι που μαζί με όλη του την ατμόσφαιρά, το καταντά άκρως βιωματικό. Μόνος κι έρημος, καταλαμβάνει και εδώ όλα τα κανάλια της κονσόλας αναλαμβάνοντας τα πάντα όλα. Έτσι λοιπόν ακους εδώ τον καθαρκτικό θρήνο του σπαραξικάρδιου Shakuhachi, του Ιαπωνικού φλάουτου από μπαμπού να σε μπάζει μονομιάς σε ένα σκηνικό απόλυτης μοναξιάς και εγκατάλειψης όπου με το στανιό, πρόκειται -ΑΝ το θες φυσικά!- να συναντήσεις τον εαυτό σου. Αυτό ήταν. Δεν υπάρχει πλέον γυρισμός σε όποιον πει ναι σε τέτοια ακούσματα. Αυτό συνέβη και σε μένα με το που τον πρωτάκουσα με φώτα κλειστά και πόρτες/παράθυρα ερμητικά κλεισμένα ώστε να μην αποσπά τίποτε την προσοχή μου, λες και ήξερα τι με περιμένει… Δέος. Ανατριχίλα. Και μια σιωπή μέσα μου…κραυγαλέα! Τόσα χρόνια μετά δεν ξεχνώ κείνη την εμπειρία. Με μοναδική μου ευχή πλέον, να υπήρχε ήδη η τεχνολογία των δίσκων ακτίνας (cd’s) ώστε να μην είχε χρειαστεί ούτε καν να γυρίσω την πλευρά του δίσκου, να μην διακόψω ούτε στιγμή…

Αυτό που ακολουθεί είναι μια οργιαστική μα συγχρόνως Λακωνική και σοφότατα «χρηστική» παρέλαση παραδοσιακών οργάνων που διαρκεί τρία τέταρτα της ώρας, μα εν τέλει, διαρκεί δια παντός. Ο Micus ζωγραφίζει πια με πινελιές από Zither (Βαυαρικό έγχορδο), Rabab (Αφγανικό λαούτο), Sarangi (Ινδικό έγχορδο), Gender (πρωτόγονο ξυλόφωνο από το Μπαλί), Angklung (bamboo rattles) & Bodhran (Ιρλανδικό τύμπανο). Και κλασική κιθάρα στην οποία ο μάστορας είναι σπουδαγμένος! Η ενορχήστρωση; Εκ του αποτελέσματος, ανυπέρβλητη. Όσο για τη φωνή του δημιουργού, όπως το συνηθίζει άλλωστε έχει διακριτικότατο έως και ισχνό ρόλο, και τούτο είτε μουρμουρώντας για να σου θυμίσει πως δεν είσαι μόνος, είτε με αυτές τις δικής του επινόησης άναρθρες μα και αρθρωμένες λέξεις από μια δικής του επινόησης γλώσσα ή λεξιλόγιο!

 

«Κάποια χρόνια πίσω κι ενώ ταξίδευα με λεωφορείο στο Νεπάλ ξάφνου μου έγινε ξεκάθαρο το πώς θα έπρεπε να είναι η Μουσική στην πιο τέλεια μορφή της. Ήταν μια πολύ έντονα βιωματική εμπειρία» δήλωσε κάποτε ο Micus σε Αυστριακό συνάδελφο και συνέχισε: «Διασχίζαμε μια κοιλάδα σε αρκετά χαμηλό υψόμετρο, γύρω στα τετρακόσια με πεντακόσια μέτρα. Σε αυτή την περιοχή το τοπίο ήταν πολύ γόνιμο. Υπήρχαν ορυζώνες, βουβάλια, παιδιά, δέντρα, παπαγάλοι και πολύχρωμα χωριά που έσφυζαν από ζωή. Πίσω από όλα αυτά σε πρώτο φόντο μπορούσαμε να δούμε τα βουνά που στέκονταν επτά ή οκτώ χιλιάδες μέτρα ύψος. Μια αφιλόξενη ζώνη γης όπου κανείς δεν μπορεί να ζήσει. Σαν ένα σύμβολο της αιωνιότητας με τις φωτεινές κορυφές τους γεμάτες χιόνι. Αυτά τα δύο πράγματα δίπλα-δίπλα δημιουργούσαν μια πολύ έντονη αντίθεση: η πολύχρωμη ζωή και η αιώνια παγερή και απρόσιτη. Η μια να κυριαρχεί της άλλης, μα συγχρόνως να συνυπάρχουν σοφά. Ξάφνου ένιωσα πως κατανόησα το νόημα της Τέλειας Μουσικής. Πρέπει τα δύο αντίθετα να συνυπάρχουν και να αλληλοσυμπληρώνονται! Τα χωράφια δεν θα ήταν τόσο ενδιαφέροντα χωρίς τα βουνά όπως δε θα ήταν και τα βουνά χωρίς τα χωράφια! Έτσι λοιπόν έκτοτε προσπαθώ να έχω αυτά τα δυο στοιχεία: την αγάπη για τα ανθρώπινα συναισθήματα μα και την διάσταση του αιώνιου και απρόσιτου. Μια μουσική που δίνει έμφαση σε ένα από αυτά τα δυο στοιχεία και μόνο, κινδυνεύει να είναι είτε πολύ «γλυκερή», είτε πολύ «ψυχρή». Και μόνο ο εκάστοτε ακροατής μπορεί να νιώσει τη διαφορά…»

 

Και κλείνω με το εξής.

Το “Koan” παραμένει ως σήμερα ένα από τα σημαντικότερα έργα του οικουμενικού μουσικοσυνθέτη, ως πεμπτουσία όλων όσων ανέφερε πιο πάνω, μα και ως απτό παράδειγμα κορυφαίας βιωματικής μουσικής που αποβλέπει στην δυνητική μας κάθαρση.
Καλό ταξίδι.

Γενικώς και ειδικώς.

 

 

  • Line up:

    Stephan Micus : all instruments

  • Recommended releases:

    Γέννημα των όσων όπως πιο πάνω δηλώνει και επιχειρεί ο Stephan, τα εικοσιδύο έργα του δεν έχουν "διαβαθμίσεις" παρά μόνο την εξής μια τολμώ να πω: ανάλογα με το πού βρίσκεσαι κατά περιόδους στην προσωπική σου εξελικτική πορεία, θα βρεις και κάποιο από αυτά καταλληλότερο γιατί...έτσι! Να προτείνω μονάχα κάτι; Αν είναι να αγοράσεις κάποιο, αγόρασέ το κατ' εξαίρεση σε cd ώστε να μην διακόπτεις την ακρόαση ούτε στιγμή

    Είπαμε. Ανατροπή, της ανατροπής, ώ ανατροπή! 

Read 153 times

Leave a comment