Monuments on Facebook

MONUMENTS: CHICK COREA “Return to Forever” (ECM-1972)

Thursday, 30 June 2016 13:50
Published in Monuments

Ίσως το σπουδαιότερο ηλεκτροδοτούμενο έργο του κυρίαρχου δρόμου της Φρυγικής κλίμακας

Το αντίκτυπο του παρουσιαζόμενου έργου στην ηλεκτροδοτούμενη μουσική του 20ου αιώνα συναντάται ελάχιστες ακόμη φορές ανάμεσα στα εκατομμύρια των κυκλοφοριών της. Τίποτα δεν ήταν ίδιο στον περιπετειώδη κόσμο της jazz fusion μετά τούτο το «πιλοτικό» της γέννησης των θρυλικών Return to Forever! Διότι περί αυτού επρόκειτο όπως απέδειξε ο Χρόνος…

Δεν πρέπει να κάνω λάθος, το απέκτησα οκτώ χρόνια μετά την κυκλοφορία του, έφηβος ων. Με το αίμα μου να βράζει και το εξερευνητικό μου πνεύμα στα ντουζένια του, χώθηκα στο υπόγειο βασίλειο του αείμνηστου “Music Corner”, όταν ακόμη ήταν το μεγαλύτερο και πιο ενημερωμένο δισκάδικο της Αθήνας, γωνία Ιπποκράτους & Πανεπιστημίου. Με καθοριστικά ακούσματα-κληρονομιά από τον μεγάλο μου αδελφό και τον φίλτατο Φωκίωνα, είχα ήδη μαγευτεί από το μεταγενέστερο “Romantic Warrior”, είχα ήδη υποκλιθεί στον πρωτοπόρο Chick Corea. Όμως είχα ανοίξει πλέον και τα δικά μου φτερά που με ήθελαν να δοκιμάζω διαρκώς το ένστικτό μου, αφήνοντας το χέρι μου να τραβά δίσκους που το εξώφυλλό τους με κέρδιζε μονομιάς, ακόμη κι όταν δεν ήξερα καν το συγκρότημα! «Κοίτα να δεις, πατριωτάκι!» σκέφτηκα με το που διάβασα το ονοματεπώνυμο του φωτογράφου στο οπισθόφυλλο: Michael Manoogian. Ο ακινητοποιημένος γλάρος που σχεδόν άγγιζε με το αριστερό φτερό του τη θάλασσα (panning & high speed σε όλο τους το μεγαλείο) παρέα με τη βαθιά εκτίμηση μου απέναντι στον Αμερικανό εξερευνητή, δεν μου άφησαν κανένα περιθώριο. Γεγονός που ανάμεσα στα άλλα -όπως απέδειξε και πάλι ο Χρόνος- με θέλει έκτοτε βαμμένο οπαδό της Γερμανικής δισκογραφικής εταιρίας ECM του οραματιστή Manfred Eicher.

Με την ανεμελιά του μαθητή της πρώτης τάξης του λυκείου και το καταφύγι μου (το παιδικό μου δωμάτιο) κλειδαμπαρωμένο & θεοσκότεινο, τα εικοσιτέσσερα λεπτά της πρώτης πλευράς με βρήκαν αποσβολωμένο, ξάπλα, να μην πιστεύω τι ακριβώς άκουσα, ή πιο σωστά, τι διάολο βίωσα… Το βαπτιστικό (της μπάντας) ομώνυμο έπος που ανοίγει φαντασμαγορικά την Αυλαία με υπνώτισε για δώδεκα ολόκληρα λεπτά με τις καίριες, μαγικές εναλλαγές του. Υποβλητική εισαγωγή ερωταπαντήσεων ηλεκτρικού πιάνου και αλλόκοσμων γυναικείων φωνητικών από τη χαρισματική Purim, βουτιά στα βαθιά νερά του fusion με το πηγαίο rhythm section των Clarke / Moreira να μοιράζει ανατριχίλες και τα πνευστά του επίτιμου καλεσμένου Farrell να υφαίνουν τοπία ονειρικά. Και πάλι πίσω στο υπνωτικό leitmotif, και ξανά μανά σε απρόσμενες επελάσεις αντιχρονισμών…

Ήταν από κείνη την πρώτη «τραυματική» ακρόαση και πέρα που λάτρεψα μια για πάντα τον ανυπέρβλητο χαρακτήρα του Fender Rhodes! Σε βαθμό τέτοιο που τολμώ να ισχυριστώ πως το “Return to Forever” ως ολότητα αποτελεί το κορυφαίο “demo” του θρυλικού ηλεκτρικού πιάνου σε όλη την ιστορία της δισκογραφίας! Άλλωστε η φυσική συνέχεια συνηγορεί τα μάλα, αφού το ονειρικό “Crystal Silence” σε μετατρέπει θες δε θες σε…γιόγκι. Αυτοσυγκεντρώνεσαι ακούσια σε μια ενδοσκόπηση μέσα από τα κρυστάλλινα ακόρντα του Chick και το σοπράνο του Joe Farrell. Κι όλα αυτά, βουτηγμένα μες την μελαγχολία της στενάχωρης μινόρε Phrygian, με άρωμα Ισπανικό.

Όμως όχι! Το μόνο που δεν θα ήθελε ο δημιουργός Corea και οι μοναδικοί του συνεργάτες είναι να γίνουν προβλέψιμοι! Έτσι, στη λήξη του πρώτου μέρους (η χαρά του βινυλίου, δυο πλευρές, δυο ενότητες), το “What Game Shall We Play Today” ανατρέπει κάθε προηγούμενο με τον ματζόρε, ευδιάθετο Latin χαρακτήρα του, μα και με στίχους του Neville Potter που ξάφνου μεταμορφώνουν το ξωτικό Flora σε τραγουδίστρια της jazz. Κόκκαλο. Έχω μείνει κόκκαλο.

Όσο πατά η γάτα το στιγμιαίο άναμμα του φωτός του δωματίου μου, ώστε να διατηρήσω στα μέγιστα την απρόσμενη κατάνυξη… Γρήγορα πάλι ξάπλα, μες το απόλυτο σκοτάδι, δίχως την παραμικρή «παρεμβολή». Και να το Ισπανικό DNA του μεγαλουργού, αμολιέται ξέφρενο σε μια εικοσιτετράλεπτη σουίτα που κατακτά ολοσχερώς όλη τη δεύτερη πλευρά, παρέα με το θαυμασμό μου! Το “Sometime Ago – La Fiesta” θέλει τον πηγαίο Stanley να πιάνει πλέον το κοντραμπάσο, άλλοτε αφηνιάζοντας/αυτοσχεδιάζοντας και άλλοτε συνοδεύοντας καίρια. Πιο καίρια δεν γίνεται. Αέρινος μα και εμπρηστικός ο Airto, ουσιαστικότατος μα και αυτοσχεδιαστικός ο Joe, σεμιναριακή η Flora. Και όλα αυτά σε μια συνθετική & ενορχηστρωτική πανδαισία γόνιμων εναλλαγών που σε καθηλώνει.

Το αντίκτυπο του παρουσιαζόμενου έργου στην ηλεκτροδοτούμενη μουσική του 20ου αιώνα συναντάται ελάχιστες ακόμη φορές ανάμεσα στα εκατομμύρια των κυκλοφοριών της.
Το αντίκτυπο του παρουσιαζόμενου έργου πάνω μου; Μόλις το διάβασες.

Το “Return to Forever” φταίει που λατρεύω την jazz fusion.
Τον Chick Corea & τον Stanley Clarke.
Το Fender Rhodes.
Την Phrygian.
Την ανυπέρβλητη ECM.
Τα θαυμαστά εξώφυλλα δίσκων.
Τις διαρκείς εναλλαγές μουσικών τοπίων.

Απομένει να ανακαλύψεις το αντίκτυπο που θα έχει πάνω σε σένα…

  • Line up:

    Chick Corea (Fender Rhodes)

    Flora Purim (φωνητικά, κρουστά)

    Joe Farrell (σαξόφωνο, φλάουτο)

    Stanley Clarke (ηλεκτρικό & ακουστικό μπάσο)

    Airto Moreira (τύμπανα, κρουστά) 

  • Recommended releases:

    Γεμίζουν εγκυκλοπαίδεια τα θαυμαστά έργα του αστείρευτου μουσικοσυνθέτη, χωρίς πλάκα! Και ως solo καλλιτέχνης, μα και ως band leader έχει συγγράψει μνημειώδη albums. Αν προσθέσουμε δε και τις καλύτερες συμμετοχές του σε κυκλοφορίες συναδέλφων του, ε, τότε δε χωρούν ούτε στην Britannica! 

    Ως εκ τούτου, με προσπάθεια μεγάλη, σταχυολογώ εδώ τα εξής για μια δισκοθήκη που θέλει να αισθάνεται ισχνά ενημερωμένη ως προς τον Corea. 

    Από προσωπικά albums, αποκτήστε για αρχή τα “My Spanish Heart” (1976), “Touchstone” (1982), “The Vigil” (2013).

    Από Return to Forever…ΟΛΑ της πρώτης περιόδου! Μα ποιο να εξαιρέσεις;;; Το “Light as a Feather” (1972); To “Hymn of the Seventh Galaxy” (1973); Το “Where Have I Know you Before” (1974); Το “No Mystery” (1975); To “Romantic Warrior” (1975); Ή το “Musicmagic” (1977);;; 

    Το ίδιο θα πρότεινα και για τα έργα του με τους Elektric Band Ι & ΙΙ με τους οποίους μεγαλούργησε από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 έως και το 1993.   

     

Read 569 times

Leave a comment