Monuments on Facebook

80’s – Πόσο καλά τα ξέρεις;;;

Saturday, 29 July 2017 10:26
Published in Αρθρογραφία

Αγαπητέ αναγνώστη,
Ελπίζω να μου συγχωρήσεις την «παραπλάνηση» του τίτλου. Ειλικρινά, θέλω να ξέρεις ότι το έκανα επίτηδες. Όχι όμως για να σε ξεγελάσω, αλλά για να σε προκαλέσω να «παίξουμε» ένα παιχνίδι.

Συμπαίκτης μας ο Τάκης Κρεμμυδιώτης

Το παιχνίδι που παίζαμε κάποτε, όταν μέσα από ατελείωτες συζητήσεις για τους δίσκους που ακούγαμε, ανακαλύπταμε τη μουσική. Την εποχή που η ενημέρωση προερχόταν μόνο από τη δισκοθήκη σου, τους δίσκους των καλών φίλων που δέχονταν να σου τους δώσουν για να γράψεις κασέτες (αρκεί να ορκιζόσουν ότι δε θα τσαλάκωνες τα εξώφυλλα) και, άντε, κάποια ελάχιστα Ελληνικά μουσικά έντυπα που είχαν κυκλοφορήσει, αν όμως ξόδευες το χαρτζιλίκι σου για να τα αγοράσεις και δεν το κρατούσες για να το «τσοντάρεις» σε κάποιο δίσκο. Για σκεφτείτε το λιγάκι: εισαγόμενος μουσικός τύπος, ελεύθερο και μη MP3 downloading και διαδίκτυο ήταν παντελώς άγνωστες έννοιες, που δεν έπαιζαν ούτε σε ταινία James Bond (ισότιμος, αλλά ευρύτερος τότε, όρος του «ταινία επιστημονικής φαντασίας»). Τι έμενε λοιπόν; Το περίφημο παιχνίδι, που η γιαγιά το Πάσχα στο χωριό αποκαλούσε “Word of Mouth”.

Πάμε πάλι: το «80’s – Πόσο καλά τα ξέρεις;» δεν είναι εντελώς αληθινός τίτλος για το κείμενο που ακολουθεί, αλλά, από την άλλη, πέφτει κάπως βαρύ να τον πεις παραπλανητικό.

Δε θέλω να «κοντράρουμε» σχετικά με τις γνώσεις μας για τη μουσική της συγκεκριμένης δεκαετίας, αλλά επιθυμώ απλά να μιλήσω για μερικά άλμπουμ, που μέσα μου έχουν γίνει (μαζί με πολλά άλλα) ταυτόσημα με το μουσικό της πυρήνα. Κι επειδή τα ευκολάκια τα γνωρίζετε εξ ιδίας πείρας ή τα βρήκατε στο διαδίκτυο από διάφορες προτεινόμενες στήλες, αυτοπεριορίζομαι σε ελαφρώς «διαφορετικούς» δίσκους που γεφύρωσαν το (εξ ορισμού ηλίθιο, πλην όμως πάλαι ποτέ υπαρκτότατο) "χάσμα" μεταξύ της rock και της pop.
Οι δέκα, more or less, pop (που λέγαμε -ξέρετε εσείς πού- πριν τσουγκρίσουμε τα κόκκινα αυγά) δίσκοι που ακολουθούν, προέκυψαν μετά από μαζοχιστικά απολαυστικό και επίπονο σβήσε – γράψε και αναφέρονται βάσει του έτους κυκλοφορίας τους και όχι βάσει αξιολόγησης. Αλήθεια, εσύ πόσο καλά τους ξέρεις; Αν τους έχεις ακούσει, όλα καλά. Αν όχι, πάλι όλα καλά. Το “Word of Mouth” είναι μεγαλειώδες παιχνίδι (και) επειδή δεν έχει νικητή. Στη μουσική δε χωράνε νίκες, αλλά το μόνο που μετράει είναι η εμπειρία (αν ενίοτε συνοδεύεται και από «εμπυρία», δε βλάπτει καθόλου). Και κάτι τελευταίο: αν δεν έχεις αυτούς τους δίσκους, μπορείς πλέον, σε αντίθεση με τότε, εύκολα να τους γράψεις. Ακόμα και σε κασέτα.


 

1. Ben Watt - North Marine Drive

Κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1983 και όταν ξαναβγήκε σε CD είχε ενσωματωμένο το Ε.Ρ. "Summer Into Winter", στο οποίο συμμετείχε κάποιος κύριος Robert Wyatt... Ήταν το ντεμπούτο του Ben, πριν ξεκινήσει η εξαίσια διαδρομή του με στους Everything Βut Τhe Girl, το οποίο χτύπησε πρωτιά στον ανεξάρτητο βρετανικό κατάλογο. Εδώ άρχισε η μακρόχρονη συνεργασία του Ben με τον εκπληκτικό σαξοφωνίστα Peter King. Το άλμπουμ αυτό, αν και από πρώτη ανάγνωση μπορεί -εσφαλμένα- να θεωρηθεί ως μελαγχολικό, είναι σαφώς αναγωγικό. Ξεχωρίζει για το μοναδικό (υπερθεματίζω την τελευταία λέξη) πάντρεμα της pop με την singer - songwriter folk και τη jazz. Οι στίχοι του είναι καθαρόαιμη ποίηση με τα χαρακτηριστικά των 80’s, δηλαδή ακραία υπερευαίσθητη και αφοπλιστικά εξομολογητική. Αν το ακούσεις, θα μείνει μέσα σου για πάντα. Σα να ήταν δικό σου.

 

2. Art of Noise - Who's Afraid of...

Το 1984 που κυκλοφόρησε το "Whose Afraid Of (The Art Of Noise)" απέκτησε νόημα ο όρος avant-garde synth pop. Και ναι, το άλμπουμ αυτό ήταν όλα τα παραπάνω. Φτιαγμένο από ένα γκρουπ που συμμετείχαν παραγωγοί, μηχανικός ήχου και δημοσιογράφος του μουσικού χώρου, ξεχώριζε για την "επαναστατική" του στάση απέναντι στη μουσική, αποσκοπώντας να παίξει πρωτεύοντα ρόλο στις αλλαγές που είχαν ήδη δρομολογηθεί. Ο ήχος του έμοιαζε πρωτόλειος, πριν τη μαζική επιτυχία του "Peter Gunn", με εντυπωσιακή πολυφωνία και δημιουργική αγωνία. Η πρωτόφαντη τότε τεχνολογία digital sampler technology, σε συνδυασμό με τη χρήση ηλεκτρονικών υπολογιστών στην pop και το επίσης καινοφανές sampling, δημιούργησαν έναν φαινομενικά "ρομποτικό" ήχο, που προς γενική έκπληξη αποδεικνυόταν πολύ συναισθηματικός.

 

3. Prefab Sprout - Steve Mc Queen

Είναι το δεύτερο άλμπουμ της βρετανικής μπάντας, που κυκλοφόρησε το 1985 με δύο τίτλους, αφού στην Αμερική προέβαλλε αντιρρήσεις για τον παραπάνω το ίδρυμα που εκμεταλλευόταν τα δικαιώματα του εν λόγω ηθοποιού. Το εξώφυλλο, που κοσμείται από μια Triumph, αποτελεί άμεση αναφορά στην ταινία "The Great Escape". Κέρδισε πολλές διακρίσεις τόσο από το μουσικό τύπο, όσο και στις ψηφοφορίες του κοινού. Διακινδυνεύοντας να αδικήσω τα λοιπά αληθινά εξαιρετικά τραγούδια του δίσκου, επισημαίνω τον ανεξίτηλο στο χρόνο ύμνο του "Goodbye Lucille #1". Κατά τη γνώμη μου, αυτό ήταν το απόγειο του Paddy McAloon. Η ασφυκτικά πολύχρωμη pop των συνθέσεών του έφερε με ένα μοναδικό τρόπο τη φρεσκάδα των 60'ς μέσα στην καρδιά των 80'ς. Αν αυτό σας λέει κάτι, είναι ένα από τα πιο αγαπημένα άλμπουμ του Jo Nesbo, όπως μου είχε πει ο ίδιος.

 

4. Shriekback - Oil and Gold

Η κυκλοφορία αυτή του 1985 ήταν η καλύτερη των Shriekback και η απαρχή του προσανατολισμού του ήχου τους σε σοβαρότερα μονοπάτια. Δύο από τα καλύτερα τραγούδια που έγραψαν ποτέ και περιέχονται σε αυτόν το δίσκο, τα "This Big Hush" και "Coelocanth", έδεσαν μοναδικά στη μνημειώδη για τους πολλούς φαν του Hannibal the Cannibal ταινία του Michael Mann με τίτλο "Manhunter", λόγω της υφέρπουσας αίσθησης τρόμου που αναδύουν. Χαρακτηριστική είναι η μοναδικά ταξιδιάρικη μουσική του δίσκου, που επαναπροσδιόρισε τον όρο "ατμοσφαιρική", και οδήγησε σε απόλυτη αιχμαλωσία των αισθήσεων στο άκουσμα των περισσοτέρων συνθέσεων, αφού, δεδομένα, υπάρχουν και κάποιες αδύναμες στιγμές.

 

5. Fine Young Cannibals - Fine Young Cannibals

Το ντεμπούτο της μπάντας από το Birmingham, που κυκλοφόρησε το 1985, δημιούργησε αίσθηση. Η μουσική των David Steele και Andy Cox (The Beat) και η φωνή του Roland Gift (Akrylykz) -που είτε θα λατρέψεις, είτε θα μισήσεις- έφτιαξαν ένα φρέσκο ήχο που κατακτούσε τις υψηλές θέσεις των καταλόγων επιτυχιών, ενώ ταυτόχρονα κέρδιζε και τους πιο "ψαγμένους". Το "καταιγιστικό" από την πρώτη νότα "Johnny Come Home" μαζί με την καλύτερη ever διασκευή του χιλιοταλαιπωρημένου "Suspicious Minds" γοήτευσαν το κοινό και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού (αγαπημένη κλισέ έκφραση της εποχής), προλειαίνοντας το έδαφος για την μεγάλη επιτυχία που θα ερχόταν σε τρία χρόνια.

 

6. Yello - Stella

Η καταγωγή και μόνο της μπάντας από την (εξωτική μουσικά) Ελβετία αρκούσε για να εξάψει τη φαντασία, αν και πριν από το άλμπουμ αυτό είχαν προηγηθεί άλλα τρία. Η χρονιά όμως της κυκλοφορίας του, δηλαδή το 1985, έμελλε να αποδειχτεί η πιο σημαντική για το συγκρότημα, όχι μόνο λόγω της αποχώρησης του Carlos Perοn, αλλά κυρίως λόγω της συνακόλουθης απομάκρυνσης του ήχου τους από τα πειραματικά ηλεκτρονικά τοπία και της ενασχόλησης με την πολύ trendy τότε synthpop. Τραγούδια όπως τα "Vicious Games", "Desire", "Oh Yeah" και "Angel No" δεν ακούγονταν μόνο στα club, αλλά και στα εναλλακτικά ροκάδικα μπαράκια, όπου το "Desert Inn" τέσταρε κάθε ηχείο που ήθελε να λέγεται "υψηλής τεχνολογίας".

 

7. The Nits - Henk

Όποιος γνωρίζει τους Ολλανδούς The Nits, έχει υπόψη την πολυδιάστατη μουσική τους, που συνηθιζόταν, για λόγους συντομίας, να αποκαλείται pop. Στο θέμα αυτό θα μπορούσαν να υπαχθούν αρκετοί δίσκοι τους, αλλά επέλεξα αυτόν του 1986, που είναι υφολογικά ένας από τους πιο κοντινούς στην παραδοσιακή έννοια της pop. Εδώ η φαινομενική ξεγνοιασιά των τραγουδιών, σταδιακά αποκαλύπτει στους έχοντες υπομονή και γνώση μερικές από τις πιο εμπνευσμένες στιγμές της πορείας του γκρουπ. Αν και δε θα συναντήσετε εδώ σχεδόν καμία από τις θεωρούμενες ως αντιπροσωπευτικότερες στιγμές τους, δε θα αργήσετε να ανακαλύψετε τους κρυμμένους θησαυρούς του. Μυρίζει πανέμορφη '80ίλα!

 

8. Momus - Circus Maximus

Ντεμπούτο για τον Momus, το οποίο κυκλοφόρησε το 1986 και έδωσε σαφές, αλλά όχι πλήρες, δείγμα της εκκεντρικής παράνοιάς του. Με τη βοήθεια ενός τετρακάναλου αποτυπώθηκε με μοναδική αυθεντικότητα η ανατρεπτική φωνή του, υπό τους ήχους κλασικής κιθάρας και συνθεσάιζερ. Εδώ θα βρείτε τη μουσική πανουργία του κυρίου Nicholas Currie, που πήρε το όνομα του εκδιωχθέντα από τον Όλυμπο θεού της χλεύης και του σαρκασμού, σε όλο της το μεγαλείο, πριν αυτή φθαρεί στο πέρασμα του χρόνου. Τους δε συχνά κεκαλυμμένα "βλάσφημους" στίχους, δείτε τους υπό το πρίσμα της αγωνίας για δημοσιότητα. Αυτό το έχουμε δει άπειρες φορές. Μουσικά, όμως, είχες την αίσθηση πως κάτι καινούργιο συνέβαινε, το οποίο επειδή δεν ήταν εύκολα προσδιορίσιμο, διεκδικούσε τον τίτλο του μεταμοντέρνου.

 

9. Les Rita Mitsouko - Marc & Robert

Κάθε λογής πικρόχολο σχόλιο είχε ακουστεί. Σήμερα, ο δίσκος αυτός θα ήταν η χαρά του πρωινάδικου. Αρχίζοντας από την κιτσάτη ταπετσαρία στο εξώφυλλο και φτάνοντας μέχρι τον "καρπουζά" με το αμάνικο (εκείνος του Estoril, έμελλε να εφευρεθεί αργότερα και να γράψει ποδοσφαιρική ιστορία). Ήταν ήδη 1988 και το Γαλλικό ντουέτο των Les Rita Mitsouko τάραζε τα ύδατα με τραγούδια όπως τα "Mandolino City", "Singing In The Shower" και "Tongue Dance". Ακόμα και όσοι ροκάδες (σας διαβεβαιώνω πως ήταν πολύ περισσότεροι από όσους νομίζετε) άκουγαν το δίσκο κρυφά, εκδηλώθηκαν δημοσίως με το "Le Petit Train", που αποτέλεσε το καλύτερο διαπιστευτήριο του ήχου τους, ο οποίος λάτρευε τα παιχνίδια με τα keyboards. Σιγά μήπως ο παραγωγός Tony Visconti δεν ήξερε με ποιους είχε να κάνει...

 

10. Love and Money - Strange Kind of Love

Ο δεύτερος δίσκος της μπάντας από τη Γλασκόβη, που κυκλοφόρησε το 1988, είναι ο καλύτερός της, αλλά και ο αντιπροσωπευτικότερος του θέματος στο οποίο αναφερόμαστε. Αυτό κάλλιστα θα μπορούσε να οφείλεται στο ότι ο ήχος του συγγενεύει αρκετά με τη rock, αν και κατά τη γνώμη μου, τελικά ανήκει στην ευρύτερη pop, λόγω των εμφανέστατων jazz, αλλά και των διακριτικότερων soul και funk επιρροών του. Σωστότερο, όμως, θα ήταν να πούμε ότι αυτό οφείλεται τόσο στην μοναδική ποιότητα των τραγουδιών του, από τα οποία δεν υστερεί απολύτως κανένα, όσο και στην εξαιρετική και πεντακάθαρη παραγωγή του. Ακούγεται δυνατά και για μια ζωή!


Κι επειδή οι μουσικές συζητήσεις, ποτέ δεν έχουν τέλος, προτείνω κι άλλα πέντε for the road!

1. Weekend - La Variete (1982)

Ο πολύχρωμος ήχος της αιώνιας άνοιξης με jazz, samba, afrobeat και διάφορων άλλων μπαχαρικών, όπως της κληρονομιάς των Young Marble Giants και της εκκολαπτόμενης "γκιραπιά" των Working Week.

2. Propaganda - A Secret Wish (1985)

Οι Stephen Lipson και Trevor Horn έφτιαξαν ένα ακόμα διαμαντάκι για τη ΖΤΤ, παράλληλα με το "p:Machinery", με τα singles "Duel" και "Dr. Mabuse" να υποδέχονται "ρομποτικά" το καλοκαίρι που μόλις είχε αρχίσει.

3. Simply Red - Picture Book (1985)

To "Holding Back the Years" σε κέρδιζε αμέσως κι ύστερα έπαιρναν σειρά και τα υπόλοιπα τραγούδια, με τη φωνή του Hucknall να αποτελεί από μόνη της μια ορχήστρα (και όχι επειδή ήταν «μαύρη», αν και ανήκε σε λευκό).

4. The Lilac Time - The Lilac Time (1987)

Η "ψύχωση" με τον Nick Drake και η folk κληρονομιά γέννησαν μια γεμάτη χαρμολύπη pop, που ενίοτε υπερχειλίζει συναισθηματικά ("Together").

5. Grapes Of Wrath - Now and Again (1989)

Με αυτό το ηχογραφημένο σε μια (δήθεν) στοιχειωμένη εκκλησία του Woodstock της Νέας Υόρκης άλμπουμ, τα Καναδέζικα Σταφύλια της Οργής με το "All the Things I Wasn't" και τα λοιπά εξαιρετικά τραγούδια στοιχειώνουν τις αισθήσεις μας με αυθεντική παλιομοδίτικη pop.

Read 579 times

Leave a comment