GIL SCOTT-HERON – Born As Today

Wednesday, 01 April 2020 13:48
Published in Αρθρογραφία

“You will not be able to stay home brother”

Τιμά ο Τάκης Κρεμμυδιώτης

Εδώ είναι που θα πείτε: «Τι μας τραγουδάς, βρε Gil, ιδιαίτερα τώρα που είμαστε όλοι κλεισμένοι μέσα;» Αλλά, λυπάμαι, δε θα έχετε δίκιο. Βλέπετε, κάτι τέτοιες καταστάσεις, όπως και αρκετές πολύ, μα πολύ, δυσκολότερες, δεν είναι καιρός για «μέσα». Μη βιαστείτε όμως να βγάλετε γρήγορα συμπεράσματα. Ναι, αναμφίβολα λέω πως (και) τώρα είναι καιρός για «έξω». Δεν είπα όμως ακόμα, το από «πού» πρέπει να βγούμε. Βέβαια δεν υπάρχει απολύτως κανένας λόγος να το πω, αφού θα μιλήσω για το μέγιστο Gil Scott-Heron. Αυτός, όπως και πάρα πολλοί άλλοι πριν απ’ αυτόν, τα έχει πει καλύτερα από μένα.  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Παρακαλώ, μην ανησυχείτε. Για το γεννημένο την πρωταπριλιά του 1949 Gilbert Scott-Heron όχι μόνο δεν πρόκειται να γράψω έναν καθυστερημένο επί εννιά χρόνια επικήδειο, αλλά ούτε καν να μιλήσω διεξοδικά για τη ζωή και το μουσικό έργο του. Θα πω όσα νομίζω αρκετά να αποτίσουν φόρο τιμής στη μουσική, κυρίως, μνήμη του.
Η πολυτάραχη ζωή του Gil Scott-Heron σίγουρα δεν προσφέρεται για πρότυπο σε τρεφόμενους από την κατάκριση όλων των άλλων, εκτός από τους εαυτούς τους ηθικολόγους, αφού έχει έναν (κακώς εννοούμενο) παλιομοδίτικο ροκάδικο «καθωσπρεπισμό». Για παράδειγμα, έχει διάφορες ερωτικές σχέσεις, ζητήματα πατρότητας τέκνων, σχέσεις με ουσίες, φυλακίσεις για ναρκωτικά και HIV. Αλήθεια, αυτό μας νοιάζει; Ναι και όχι. Ναι, διότι πρέπει να γνωρίζουμε τι μπορεί να κρύβεται πίσω από τους στίχους και τη στάση ζωής ενός αγαπημένου μουσικού και όχι, διότι αυτό που έχει εν τέλει σημασία είναι το τι σημαίνει για τον καθένα από μας η μουσική του.

 

Ο ποιητής και μουσικός Gil Scott-Heron έχει επηρεάσει πολλούς συγγραφείς, ακαδημαϊκούς και, φυσικά, μουσικούς και δεν εννοώ μόνο εκείνους που ασχολούνται με τη soul, το funk ή τη rap, αλλά και τους ροκάδες. Αν προσπαθήσουμε να κατηγοριοποιήσουμε τη μουσική του θεωρούμενου ως πρόδρομου του hip hop και της neo soul, θα έχουμε σίγουρα πολλά προβλήματα, αλλά, σε κάθε περίπτωση, μπορούμε να πούμε ότι αυτό το εξαιρετικό αποτέλεσμα ήταν ένα κράμα από jazz, blues και soul, διανθισμένο με ευαίσθητους και γεμάτους ανθρωπιά στίχους, τους οποίους πολλοί χαρακτηρίζουν εσφαλμένα (και εκνευριστικά, θα έλεγα) ως πολιτικοποιημένους. Δεν είναι «πολιτικοποιημένο» ή «πολιτικά ορθό» το αυτονόητο και η ανθρωπιά. Το να διεκδικεί κάποιος, και όχι απλά να οραματίζεται, κοινωνίες που θα φροντίζουν για τα μέλη τους και θα τα αντιμετωπίζουν ως ισότιμες και ισόνομες ανθρώπινες οντότητες. Και, ναι, ο Gil Scott-Heron μιλούσε μεν κυρίως για τους μαύρους, αλλά, ουσιαστικά, εννοούσε όλους μας. Απλά τότε οι μαύροι ήταν οι πιο εμφανώς και μαζικά αδικημένοι. Μην πέσετε όμως στην παγίδα και τον δείτε μόνο ως αντιρατσιστή. Θα τον αδικήσετε πολύ.

 

   

Ο Gil Scott-Heron δεν ήταν απλά ένας πρωτοποριακός spoken-word performer, αλλά ένας μουσικός επαναστάτης. Ένας "bluesologist", όπως αυτοχαρακτηριζόταν ο ίδιος, δηλαδή ένας επιστήμονας που ενδιαφερόταν για τις πηγές του blues. Κι εδώ έχω την εντύπωση ότι δε μιλούσε απλά για το μουσικό είδος, αλλά εννοούσε τη λέξη κυριολεκτικά. Ήταν ένας αυθεντικός επαναστάτης, που μιλούσε στην καρδιά σου. Ακόμα κι αν δε θεωρούσες την επανάσταση ως μαζική υπόθεση, αλλά ως αυστηρά προσωπική. Δηλαδή, όπως προκύπτει από την ετυμολογία της λέξης: επί – ανά – ίστημι: ορθώνω το ανάστημά μου στον τόπο που στέκομαι. Μόνος μου, χωρίς σπόνσορες και ιδεολογίες.

Ο Gil Scott-Heron έπαιζε τη μουσική που είπαμε, αλλά είχε τον απόλυτο σεβασμό των ροκάδων. Κι αυτό δε λέει απλά κάτι, αλλά πάρα πολλά. Όπως και οι άλλοι δύο μέγιστοι, ο Marvin Gaye, που έχει γενέθλια μία μέρα αργότερα και ο γεννημένος στις 24 Μαΐου Terry Callier. Παρεμπιπτόντως, η μουσική και των τριών νομίζω πως είναι το καλύτερο σάουντρακ στην ενδοσκόπηση που (θα έπρεπε να) βιώνουμε την εποχή αυτή.

 

 

Δεν έχει ιδιαίτερο νόημα να γράψω για πράγματα που αναφέρονται στη μουσική δημιουργία του και είναι άμεσα προσβάσιμα στον ιστό. Αυτό μπορείτε να το κάνετε εύκολα, εφόσον βρήκατε κάτι ενδιαφέρον στα παραπάνω. Επειδή, όμως, κατανοώ απολύτως τον αρχικό δισταγμό όσων δεν έχουν ακούσει τη μουσική του, ας πω το εξής: Ομολογώ ότι δεν υπήρχε σχεδόν καμία πιθανότητα να ακούσω κάτι που θα μου έλεγαν (αρκετά «εσφαλμένα» στην προκειμένη περίπτωση) ότι ήταν hip hop. Πριν πάρα πολλά χρόνια όμως, ενώ βρισκόμουν σε συναυλιακό χώρο, όπου επρόκειτο να παίξει rock συγκρότημα, άκουσα ένα τραγούδι που με εντυπωσίασε. Άντε να βρεις ποιο ήταν, χωρίς shazam και διαδίκτυο. Ας είναι καλά ο Μάνος, που μου είπε πως ήταν το "The Bottle". Τη μεθεπόμενη μέρα (δεν καθυστέρησα, απλά η επόμενη ήταν Κυριακή) πήρα το μυθικό "The Revolution Will Not Be Televised" και όλα μπήκαν στη θέση τους. Τι ύμνος κι αυτός. Δεν ξεκόλλαγε από το μυαλό σου.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Για την ποιότητα της μουσικής του, δε θέλω να πω κάτι άλλο. Είναι πλέον προσωπική σας υπόθεση. Θα υποστηρίξω όμως για μια ακόμα φορά τη θέση που έχω ήδη λάβει έμμεσα: δεν έχω δει παρά ελάχιστους μουσικούς, που να διατηρούν τέτοιο επίπεδο ακόμα και από τα τραγούδια που αποτελούν το θεωρούμενο ως best of τους. Φυσικά, σας προτρέπω στην προκειμένη περίπτωση να εμβαθύνετε όσο μπορείτε (και κρατιέμαι με το ζόρι να μη γράψω για κάποιους από τους «κρυμμένους» θησαυρούς). Αλλά, ακόμα κι αν (αρχικά) περιοριστείτε σε πιο γνωστά του τραγούδια όπως τα παραπάνω και τα "Winter in America", "Johannesburg", "Angel Dust", "Re-Ron" και "B Movie", θα μπορέστε να νιώσετε το μεγαλείο.  

Κι όταν τα ακούσετε, θα καταλάβετε σίγουρα το από «πού» πρέπει να βγούμε.

Read 169 times

Leave a comment