STEVIE RAY VAUGHAN – Το πιο τρανό “What If?” στην 65χρονη ιστορία του Rock’n’Roll μετά τον Jimi Hendrix

Wednesday, 26 August 2020 17:52
Published in Αρθρογραφία

27 Αυγούστου 1990. Η ώρα είναι 12:50 μετά τα μεσάνυχτα όταν το νοικιασμένο από τον Eric Clapton ελικόπτερο Bell 260B Jet Ranger έχοντας διανύσει μόλις 3.000 πόδια σε σαρανταδύο δευτερόλεπτα από την απογείωσή του, συγκρούεται πάνω στο λόφο του Χιονοδρομικού Κέντρου του Alpine Valley στο East Troy του Wisconsin, σε υψόμετρο μόλις εκατό ποδών. Όλοι οι επιβάτες σκοτώνονται ακαριαία: ο κατά τα φαινόμενα άπειρος πιλότος Jeffrey Brown, ο Bobby Brooks, ατζέντης του Clapton, o σωματοφύλακάς του Nigel Browne, ο Colin Smythe, βοηθός του tour manager, και ο Stevie Ray Vaughan.

Φόρος τιμής από τον Χρήστο Κισατζεκιάν

Λίγα λεπτά νωρίτερα ο αδικοχαμένος γητευτής της Stratocaster είχε ολοκληρώσει μια από τις σημαντικότερες ζωντανές εμφανίσεις του στο ομώνυμο, διάσημο Μουσικό Θέατρο ως επίτιμος προσκεκλημένος του Eric, δίπλα σε αυτόν, τον Robert Cray, όπως και σε μέντορές του όπως ο αδελφός του Jimmy Vaughan και o αειθαλής Buddy Guy. Η εκτέλεση του “Sweet Home Chicago” με την οποία έκλεισε την αυλαία η παραπάνω Dream Team, υπήρξε κατά κοινή ομολογία κορυφαία. Ούτε ένας, ούτε δυο, μα δεκάδες παρευρισκόμενοι (μεταξύ τον οποίων και ο Rene Martinez, ο τεχνικός της κιθάρας του) ακόμη ορκίζονται πως είδαν μια φωτεινή αύρα γύρω από τον επί σκηνής απαστράπτοντα κιθαρίστα κείνο το βράδυ!... Άλλωστε ο αείμνηστος Vaughan μετρούσε τέσσερα ολόκληρα χρόνια απεξαρτημένος από τους δαίμονες που παραλίγο να τον στείλουν άψαλτο: τα «ξύδια» και τα ναρκωτικά.

Κοίτα να δεις όμως που η διαβολεμένη κενή θέση του ελικοπτέρου προέκυψε τελευταία στιγμή, ως μια πολύ καλή ευκαιρία για τον λατρεμένο μας ήρωα ώστε να φτάσει πιο γρήγορα στο Chicago, αφού η κυκλοφοριακή συμφόρηση που δημιουργείται στο τέλος κάθε παράστασης στο εν λόγω θέατρο είναι έως και σήμερα παροιμιώδης (σ.σ.: κάτι σου θυμίζει αυτό, ξέρω!).
Την καταραμένη ώρα που ο Jimmy κλήθηκε να αναγνωρίσει τη σορό του προστατευόμενου του, τα κατάφερε μονάχα από τα ιδιαίτατα κοσμήματα που αυτός φορούσε. Αντιλαμβάνεσαι…  
Όσα φέρνει η στιγμή, δεν τα φέρνει ο χρόνος όλος!

Όμως αυτό ισχύει και ανάποδα. Συνέβη και θετικά. Να τα λέμε και αυτά, έστω και προσπαθώντας να χρυσώσουμε το χάπι επί ματαίω… Διότι μια άλλη στιγμή ήθελε αντίστοιχα τον David Bowie και τον Jackson Browne στην πρώτη σειρά του Monteux Jazz Festival το 1982 να μένουν αποσβολωμένοι μπρος στην αλλόκοσμη δεξιότητα αυτού του λευκού cowboy. Γεγονός που (όπως γνωρίζουν όσοι πίνουν νερό στο όνομα του τιμώμενου) οδήγησε στην κομβική συμμετοχή του στο πολυπλατινένιο album “Let’s Dance”, παρά τις αντιρρήσεις(!) του αείμνηστου παραγωγού Nile Rodgers που τον αποκαλούσε αρχικά ως «άλλο ένα κλώνο του Albert King», ώσπου να ανακαλέσει φυσικά.   

Ο Stevie ξεκίνησε να ανδρώνεται ως κιθαρίστας-φαινόμενο κρυφά, στα επτά του χρόνια, ξεκλέβοντας την «απαγορευμένη» κιθάρα του μεγάλου του αδελφού που ήδη ήταν μεγάλη φίρμα στην πολιτεία του Texas. Γόνοι ενός αλκοολικού και βίαιου πατέρα μα και μιας μάνας στοργικής και παιδεμένης, τα δυο αλάνια παράτησαν τα σχολεία τους για χάρη της περίφημης τριπλέτας που ύμνησε μεταξύ άλλων και ο Ian Dury: “Sex & Drugs & Rock’n’Roll”. Όμως για δες που όπως απέδειξε περίτρανα ο Χρόνος, ο Μαθητής ξεπέρασε το Δάσκαλο σε σημείο που έστω και άθελά του, ο πρωτότοκος υπήρξε κατά καιρούς «ζηλιάρης» ως «δεύτερος και καταϊδρωμένος», παρά την πρωτοφανή ταπεινοφροσύνη του αριστούχου που τον ευγνωμονούσε με κάθε, μα κάθε ευκαιρία, ως το τέλος…

Για να καταγραφεί η ειδοποιός διαφορά που θέλει τον “junior” ως έναν από τους επιδραστικότερους, άρα και σημαντικότερους κιθαρίστες της ηλεκτροδοτούμενης μουσικής, ή διαλέγεις μια φράση-δυναμίτη, ή χρειάζεσαι πολύτομη εγκυκλοπαίδεια! Όμως η πρώτη λύση μου μοιάζει πενιχρή κι δεύτερη πρακτικά αδύνατη. Έτσι λοιπόν επέτρεψε μου ως ομοϊδεάτης (αφού σταμάτησες να διαβάσεις) να προσπαθήσω να τα χωρέσω όλα τους σε μια τροφαντή παράγραφο. Κι ότι καταφέρω, κατάφερα.

Εάν οι Blues Brothers πυροδότησαν την αναβίωση της Soul με την κυκλοφορία της εμβληματικής ομώνυμης ταινίας τα Χριστούγεννα του 1980, ο Stephen Ray Vaughan ανέφλεξε και θεμελίωσε μέσα στα επτά χρόνια της δισκογραφικής πρωτοκαθεδρίας του τον επαναπροσδιορισμό της Blues όσο κανείς άλλος, πριν και μετά από αυτόν! Υπήρξε αυτός που πάντρεψε μοναδικά την πρωτόλεια, αδρή, παραδοσιακή ρίζα της μουσικής των Αφροαμερικάνων γραπώνοντας τη σκυτάλη από μέντορές του όπως οι Albert King, Buddy Guy & Albert Collins, με την «λευκή», επιθετική και αυθάδικη σκληράδα του Jimi Hendrix, του Johnny Winter, του Eric Clapton, μα και του λατρεμένου του Lonnie Mack. «Ο πρώτος δίσκος που αγόρασα στη ζωή μου ήταν το “Wham!” του Lonnie Mack» δήλωσε κάποτε ο ίδιος «…και ήταν τόσες οι φορές που τον έβαζα να παίξει ώστε να μάθω πάνω του κιθάρα, ξανά, ξανά και ξανά, που ο πατέρας μου τρελάθηκε και τον έσπασε στα δυο! Κάθε φορά που τον έσπαγε όμως, εγώ πήγαινα και τον αγόραζα ξανά! Χαίρομαι που ο πρώτος μου δίσκος δεν ήταν των Monkees. Η έμπνευση που μου χάρισε ο Lonnie υπήρξε ειδοποιός». Και σα να μην έφτανε αυτό, μπόλιασε γόνιμα τούτο το φίλτρο το υβριδικό με τα έντεχνα, ευφάνταστα και ευφυή «χάδια» πρωτοπόρων της jazz όπως ο Wes Montgomery, ο Kenny Burrell και ο George Benson. Όμως αυτό που τον θέλει έως και... αύριο «έναν και μοναδικό», ήταν η ικανότητά του να γίνεται Δίαυλος Συμπαντικής Έμπνευσης με το που πατούσε τις καουμπόικες μπότες του στα απανταχού σανίδια των μικρών και τιτάνιων σκηνών της Υφηλίου! Με το που «ζεσταινόταν» μετά το πρώτο-δεύτερο τραγούδι, έκλεινε τα μάτια, έσκυβε το κεφάλι, έγερνε το καπέλο, έσταζε ιδρώτα από παντού και η συνέχεια ήταν οργασμική. Ολιγωρία Μ-Η-Δ-Ε-Ν. Ρε, εκεί που ακόμη και οι παραπάνω μέντορες του θα σταματούσαν για δέκατα του δευτερολέπτου ώστε να σκαρφιστούν την επόμενη συστοιχία από κατάλληλες νότες άκρατου αυτοσχεδιασμού, αυτός συνέχιζε καταιγιστικά, «ξεδιάντροπα» έως και «επίπονα» ακόμη και για δαύτους. «Με το που ανέβαινε στη σκηνή, έμοιαζε με κανάλι. Ένα από τα πιο αγνά κανάλια που έχω δει ποτέ μέσα από το οποίο έρεαν αβίαστα εξ’ ουρανού τα όσα έπαιζε και τραγουδούσε» δήλωνε μεταξύ άλλων ο Clapton όταν ένιωθε άβολα απέναντί του. Απέναντι σε ποιον;;; Σε αυτόν που τον θεωρούσε είδωλο ξεπατικώνοντας αυτιστικά το “All Your Love” των Blues Breakers του John Mayall. Απέναντι σε έναν από τους πιο σεμνούς εξερευνητές του Άδηλου Μεγαλείου. «Κάθε φορά που αυτοσχεδιάζω πάνω στην ταστιέρα, είναι σα να το σκάω από τη φυλακή» δήλωσε ο κάποτε ο Stevie

Γεννημένος και αναθρεμμένος στο Dallas, από τα δώδεκά του κιόλας έπαιζε σε τοπικά ημιεπαγγελματικά σχήματα διασκευών. Στα δεκαεπτά του παράτησε το γυμνάσιο και με τους Blackbird μπήκε στο χορό της αυτοφυούς δημιουργικότητας. Υπήρξε μέλος των Paul Ray and the Cobras, ιδρυτής των Triple Treat Revue, ώσπου να φτιάξει τους Double Trouble εμπνευσμένος από το ομώνυμο τραγούδι του Otis Rush. Με τον ερχομό του ακρογωνιαίου Tommy Shannon το 1980 το power trio απέκτησε φήμη σε ολάκερο το Texas.
Όμως ήταν η πρόταση του παραγωγού Jerry Wexler στον Claude Nobs (ιδρυτή του Montreux Jazz Festival) να συμπεριλάβει τον ανερχόμενο αστέρα στους συμμετέχοντες τη χρονιά του 1982 που άναψε τη Φλόγα μια για πάντα. Όπως προαναφέρθηκε, εκεί ήταν που ο Bowie τον προσέγγισε αναθέτοντάς του τα κιθαριστικά κανάλια σε αυτό που έμελλε να γίνει το πιο μοσχοπουλημένο του album: το “Let’s Dance”. Αυτό ήταν. Το ένα έφερε το άλλο και έτσι ο Jackson Browne προσέφερε στο τρίο αφιλοκερδώς το Downtown Studio που κατείχε στο Los Angeles, ώστε να προβάρουν μα και να ηχογραφήσουν κατά βούληση, δίχως τον παραμικρό χρονικό περιορισμό! Γεγονός που επέφερε το τελικό «φαρδύ σκαλοπάτι» σε τούτη την ευτυχή συγκυρία, δηλαδή την υπογραφή δισκογραφικού συμβολαίου με την κραταιά Epic μετά από πρόταση του μυθικού παραγωγού John Hammond. Η μπίλια είχε πέσει στη ρουλέτα.

Το “Texas Flood” ηχογραφήθηκε στο χώρο αυτό στο διήμερο της αργίας των Ευχαριστιών, στο πι και φι. Κι όμως. Μονομιάς, το Καλοκαίρι του 1983 όλος ο πλανήτης (παρα)μιλούσε για το νέο αστέρι του Texas, την ανακάλυψη του Bowie, τον αγαπημένο του Browne, τον προστατευόμενο του Hammond. Μιλούσε για τον Μεσσία της Blues!
Τον Μάιο του 1984 ακολούθησε το “Couldn’t Stand the Weather” που γρήγορα έγινε χρυσό σε πωλήσεις στις Η.Π.Α. Δε θα ξεχάσω όσο ζω τη βραδιά που όντας μόνος, ξαπλωμένος μεταμεσονύκτια στη γκαρσονιέρα μου αντιμετώπισα τα «σκάγια» του ομώνυμου τυφώνα παρακολουθώντας το τότε ελεύθερο στη χώρα μας MTV/USA. Με το που μπήκε το video clip με τους εισαγωγικούς κιθαριστικούς αυτοσχεδιασμούς του μάστορα γούρλωσα τα μάτια. «Τι σκατά είναι αυτό;» φώναξα ωσάν τρελός, μονάχος, δίχως να μπορώ να εστιάσω σε ένα μόνο στοιχείο έκπληξης… «Τι σκατά ήχος είναι αυτός;», «Τι σκατά παίζει ο τύπος;», «Τι σκατά παραγωγάρα είναι τούτη;», «Τι γαμάτο clip είναι αυτό με κοντινά, υψηλής ευκρίνειας πλάνα;», «Τι σκατά rhythm section ακούω;», «Ω ρε και μας πήρε ο διάολος» με το που ανεβάζει ο Stevie τα υποβρύχια ματογυάλια παρέα με τους υπολοίπους και ξεκινά το solo!... Αυτό ήταν. Ήμουν πλέον όρθιος και δε θυμόμουν πώς. Την επομένη το πρωί αγόρασα και τους δύο δίσκους από δισκάδικο της οδού Νίκης στην πλατεία Συντάγματος.

Η προσθήκη του Reese Wynans το 1985 στα πλήκτρα προσέδωσε μια άλλη στόφα στο σχήμα, αφού το “Soul to Soul” που ακολούθησε ήταν πλουσιότερο και ναι, πιο Soul από τα προηγούμενα. Όμως τούτη η πρόσληψη υπήρξε αναγκαία για έναν ακόμη λόγο. Και οι τρεις μουσικοί είχαν πέσει με τα μούτρα στο πιόμα και τα ναρκωτικά… Ηγέτης και σε αυτό το επίπεδο, ο Vaughan. Τόσο, που στις 28 Σεπτεμβρίου του 1986 κόντεψε να «αποδημήσει» ενώ εμφανιζόταν σε club της Γερμανίας, βήχοντας αίμα στα παρασκήνια…!

Οι δυο επόμενοι μήνες σε κέντρο αποτοξίνωσης όμως υπήρξαν καθοριστικότατοι ευτυχώς για τη συνέχεια, αφού ο ταλαιπωρημένος (και από το γάμο του) μουσικοσυνθέτης στάθηκε στα πόδια του περιοδεύοντας με τον Robert Plant, οργώνοντας την Ευρώπη, κυκλοφορόντας το διπλό, ζωντανά ηχογραφημένο “Live Alive”, ηχογραφώντας το “In Step” που κυκλοφόρησε το 1989 για να βραβευτεί με Grammy στην κατηγορία Best Contemporary Blues Recording.
Την Άνοιξη του 1990 όλα έδειχναν πως τούτος ο ανεπανάληπτος κιθαρίστας έστεκε στην κορυφή του Κόσμου, έτοιμος να ανοίξει τα φτερά του για πτήσεις σαν και αυτή που μας κληροδότησε με τον Jimmie κυκλοφορόντας το εξομολογητικό “Family Style” το Φθινόπωρο. Κι όμως. Το ίδιο Σύμπαν που τον επέλεξε ως επίλεκτο δίαυλό του, το ίδιο του τράβηξε το χαλί κάτω από τα πόδια του, και το χειρότερο, τη στιγμή που πατούσαν πλέον γερά στη Γη. Τραγελαφικό; Και βάλε!

Το σοκ για κάποιους από εμάς παραμένει άσβεστο έως και σήμερα, κι ας πέρασαν κιόλας τριάντα ολόκληρα χρόνια. Ένα ΤΙΤΑΝΙΟ ερωτηματικό πλανάται και θα πλανάται μια για πάντα πάνω από τα κεφάλια μας: αν δεν πέθαινε; ΤΙ ΑΛΛΟ θα μας είχε προσφέρει απλόχερα μέχρι σήμερα;;;
Η κηδεία του στις 31 Αυγούστου στο νεκροταφείο Laurel Land υπήρξε γεγονός παγκόσμιας δημοσιότητας συγκεντρώνοντας επί τόπου πάνω από τρεις χιλιάδες αποσβολωμένους οπαδούς του. Στην τελετή τον τίμησαν και διάσημοι συνάδελφοι του όπως μονάχα αυτοί ήξεραν - παίζοντας μουσική. Jeff Healey, Charlie Sexton, ZZ Top, Colin James, Bonnie Raitt, Buddy Guy & Stevie Wonder. Δες αν θες την ερμηνεία του “Amazing Grace” από τον τελευταίο κάποια στιγμή, μα έχε και κάνα χαρτομάντιλο από δίπλα…
Το Οκτώβριο του 1991 το μεταθανάτιο “The Sky Is Crying” ήρθε γεμάτο με ακυκλοφόρητα ηχογραφημένα τραγούδια των Double Trouble που επέλεξε και επιμελήθηκε ο Jimmie. 

Θα κλείσω με τον εξής επίλογο απευθυνόμενος συνειδητά στους απανταχού συναδέλφους του ανυπέρβλητου μουσικού, σε αυτούς που κατέχουν το άθλημα δηλαδή, έτσι, για να βγάλω το άχτι μου.

Κάτσε και σκέψου. Ξέρεις πολλούς κιθαρίστες που είχαν/έχουν τόσο μοναδικό «δεξί» και συνάμα τόσο ανατριχιαστικό «αριστερό»;;; Εγώ δε βρίσκω κάποιον άλλον που παίζει ρυθμικές κιθάρες με τη μανία, την ακρίβεια και τον ξεβιδωμένο καρπό του Stevie και την ίδια στιγμή ανεβοκατεβαίνει την ταστιέρα σαν αφιονισμένος μα -πρόσεξέ με!- επιλέγοντας ΟΤΙ πιο ΟΥΣΙΩΔΕΣ και ΑΙΣΘΑΝΤΙΚΟ. Παντρεύοντας blues, rock, country, soul, funk & jazz. Συνήθως ή είσαι Στυλοβάτης ala Malcolm Young, ή Υπερηχητικός ala Eddie Van Halen. Και που’σαι: με χορδές-παλαμάρια! Αν θες κοίταξε λιγάκι την εικόνα του "εξωφύλλου" πιο πάνω, η καντίνι έχει φτάσει στην Λα από το σήκωμα!... Τα χέρια του ήταν σα φτυάρια. Κι όμως. Δεν "έσκαβε". Ζωγράφιζε!   

Ή μήπως θες να μιλήσουμε για τον ήχο του; ΧΑ! Άστο καλύτερα για την 40η επέτειο ρε συ. Θα χρειαστούν άλλες δυο χιλιάδες λέξεις το λιγότερο.
Ως τότε, παράτα το διάβασμα και άκου τσίτα τα “Chitlins Con Carne”, “Lenny”, “Riviera Paradise”, “Tin Pan Alley”.

Για ζέσταμα.  

Ο Stevie υπήρξε η πεμπτουσία αυτού που θαυμάζω όπου το συναντήσω επί σκηνής: "παίζω κάθε νότα λες και είναι η τελευταία μου φορά"! 

 

 

Read 342 times

Leave a comment