Τραγούδια Αγάπης. Τα (εντελώς) ξεχασμένα.

Monday, 12 April 2021 13:48
Published in Αρθρογραφία

Αλήθεια, μέρες σαν κι αυτές που ζούμε, έχουν χώρο για τραγούδια αγάπης;

Συνειδητοποιεί ο Τάκης Κρεμμυδιώτης

Κάθε πρόσωπο πρέπει να τυγχάνει του σεβασμού μας, ο,τιδήποτε κι αν πρεσβεύει. Κι αυτό είναι τόσο απλό και αυτονόητο, που καταλήγει να… μην είναι! Έτσι και το δικαίωμα στο «διαφορετικό», που θα κάνει λάθος όποιος το θεωρήσει μονοδιάστατο. Για σκεφτείτε το λιγάκι. Μήπως τα πράγματα αλλάζουν, ανάλογα με το αν κάποια συγκεκριμένα «διαφορετικά» δεν είναι της αποδοχής μας ή δεν αποτελούν καν «διαφορετικά» για εμάς; Θα μου πείτε τώρα, Ποια θα μπορούσε να είναι η σχέση του διαφορετικού με τα τραγούδια αγάπης; Χμ, καλύτερα να μην την πω εγώ, αλλά να το αφήσω να φανεί μέσα από τις γραμμές που ακολουθούν. Και να πω και το καλύτερο; Δε βάζω και στοίχημα ότι θα φανεί σε όλους!

Φυσικά, τα παραπάνω ισχύουν και για τη μουσική «διαφορετικότητα», είτε αυτή έχει να κάνει με τη μουσική αυτή καθεαυτή, είτε με το attitude που την πλαισιώνει. Χωράει η «διαφορετικότητα» στα μουσικά στεγανά των καθιερωμένων «σχολών» ή στην εικόνα των κατά περίπτωση οπαδών τους; Η απάντηση, δίχως άλλο, θα έπρεπε να είναι καταφατική. Είναι, όμως; Κι εδώ είναι που οι γραμμές των ορίων αρχίζουν να θολώνουν και τα πράγματα μοιάζουν να περιπλέκονται.

Στα κάμποσα χρόνια που έχουμε ζήσει μέσα σε αυτό το μπλέξιμο χάσαμε πολλά κι ανάμεσά τους τα τραγούδια αγάπης. Δηλαδή, τα χάναμε αργά και σταθερά εδώ και πολύν καιρό, χωρίς να (θέλουμε να) το πολυκαταλαβαίνουμε. Τώρα, φαντάζομαι κάποια πρόσωπα να χαμογελούν από έκπληξη ή από ειρωνεία. Ωραία! Τρελαίνομαι για κάτι τέτοια! Ας διευκρινίσω, λοιπόν, ότι μίλησα για τραγούδια αγάπης και όχι για ερωτικά τραγούδια. Απ’ αυτά, να ‘μαστε καλά, έχουμε γεμίσει (βαρεθεί ήθελα να πω, αλλά δεν το είπα: το άφησα στην παρένθεση). Τόσο, μα τόσο, πολύ, που θα τολμούσα να πω ότι πλέον δεν τα χρειαζόμαστε. Σε αντίθεση με εκείνα της αγάπης.

Όχι. Δεν επινόησα ένα σόφισμα για να γράψω κάτι ή ακόμα και να ιντριγκάρω, παρουσιάζοντας δύο ίδια πράγματα ως διαφορετικά. Λέτε να το έκανα; Μάλλον, δεν είμαι ο πιο κατάλληλος για να απαντήσω. Για να δώσω, όμως, κάποιες εξηγήσεις, σίγουρα είμαι.
Αλήθεια, πώς μπορεί να είναι σόφισμα να θεωρείς την αγάπη ταυτόσημη του έρωτα; Μα, εξορισμού δε θα μπορούσε καν να ήταν το ίδιο, εκτός κι αν η γλώσσα μας ήταν η αγγλική, που έχει την ίδια λέξη και για τα δύο. Όχι, μη φοβάστε. Δε θα επιχειρήσω να δώσω τους ορισμούς τους. Το έχουν κάνει άλλοι με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, από τους οποίους τους έμαθα κι εγώ. Οπότε, αρκούν μονάχα δυο λέξεις. Η αγάπη, που φυσικά μπορεί να «συγχωρεί» με τον έρωτα, δίνεται δωρεάν, κάτι που μόνο αυτονόητο δεν είναι στη δική του περίπτωση. Δωρεάν, δηλαδή χωρίς να περιμένει αντάλλαγμα. Και μπορεί να στραφεί προς όλους, γονείς, παιδιά, συντρόφους, φίλους, ακόμα -για τους πολύ προχωρημένους- και εχθρούς. Α, και κάτι άλλο: η αγάπη είναι η καλύτερη φίλη της σιωπής και ζει μονάχα μέσα από πράξεις.

Τα ερωτικά τραγούδια δεν χρειάζεται καν να τα εντοπίσεις, αφού διατρανώνουν από μόνα τους τι είναι, με κάθε πιθανό και… απίθανο τρόπο. Μπορεί να λάμπουν από χαρά και αισιοδοξία, να είναι δακρύβρεκτα από συναισθήματα που δε βρήκαν ανταπόκριση, να είναι γλυκανάλατα ή να ξεχειλίζουν από σεξουαλικό πόθο. Τα αναγνωρίζεις άμεσα από τους στίχους τους, που, όταν δεν κυριαρχούνται από απογοήτευση, αποτελούν ύμνους από ένα πρόσωπο προς ένα άλλο. Μόνο που κάποιες φορές, με το πέρασμα των χρόνων, αποκαλύπτεται ότι ο έρωτας δεν αφορούσε ένα άλλο πρόσωπο, αλλά το καθρέφτισμα του εαυτού σου που θα ήθελες το άλλο πρόσωπο να είναι.


Από την άλλη, τα τραγούδια αγάπης δε μπορείς να τα εντοπίσεις εύκολα. Τα ανακαλύπτεις βέβαια, ως ένα σημείο, από τους στίχους, αλλά, κυρίως, τα νιώθεις. Μην τα μπερδέψεις όμως. Μπορεί κι αυτά να μιλούν για συναισθήματα απέναντι σε κάποιο πρόσωπο, χωρίς όμως να εστιάζονται αποκλειστικά στο σεξ, όπως τα πέρα από την τελειότητα “Have I Told You Lately” και “Someone Like You” του Van Morrison ή το  “For Emily, Whenever I May Find Her” των Simon & Garfunkel. Το σύνηθες είναι να μιλούν για κάτι άλλο μέσα από τον έρωτα ή τα συναισθήματα προς κάποιον άλλο. Κι αυτό το άλλο είναι η αγάπη. Αυτό το μεγαλειώδες συναίσθημα, που όλοι έχουμε νιώσει, που (σχεδόν) όλοι νοσταλγούμε και (όλο και πιο λίγοι πια) επιδιώκουμε στην πράξη. Κι αν το βγάζουμε κι εμείς καθημερινά από τη ζωή μας, πώς θα ήταν δυνατό να το βρίσκουμε στα τραγούδια μας;

Στις παλιότερες μέρες της ηλεκτρικής μουσικής ήταν πιο εύκολο να ακούσεις τραγούδια αγάπης. Βλέπετε, τότε ο κόσμος δεν ήταν τόσο απόλυτος ή καλομαθημένος, οπότε δε σπάνιζαν και τόσο τα πιο ευγενή συναισθήματα. Μια στιγμή, όμως. Δεν ανήκω στους διάφορους εγωπαθείς πληγωμένους νοσταλγούς του παρελθόντος, που υποστηρίζουν ότι τότε ήταν «η εποχή της αθωότητας», ενώ τώρα οι μέρες είναι ζοφερές και οι νύχτες ασέληνες! Ας μη μιλάμε λοιπόν απερίσκεπτα για αθωότητα, επειδή στα 50s οι κοπέλες φορούσαν λευκά σοσόνια και πολύχρωμα φορέματα ή επειδή στα 80s φορούσαν (ό,τι τους κατέβαινε) όμορφες κορδέλες και ρούχα που δε στένευαν ούτε ελέφαντα, μόνο και μόνο επειδή όλα αυτά ανήκουν στο παρελθόν, το οποίο σε καμία περίπτωση δε μπορεί να ελεγχθεί όπως το παρόν. Από την άλλη, ας μην πέσουμε και στην παγίδα να ταυτίσουμε την αγάπη με το flower power και την όμορφη φιλειρηνική επανάσταση (και όχι απλά στάση) της συγκεκριμένης νεολαίας, που άκουγε μια εξίσου συμπαθητική μουσική. Μουσική; Α, ναι! Πάμε πάλι!

Τώρα έφτασε η στιγμή που πρέπει να επιχειρηματολογήσω, για να στηρίξω την άποψή μου ότι τα τραγούδια αγάπης είναι ξεχασμένα στις μέρες μας. Επιτρέψτε μου όμως να μην το κάνω. Όχι για να υπεκφύγω, αλλά για να μην αποδομήσω, άθελά μου, αυτή τη διαπίστωση. Όπως ήδη είπαμε, ο χαρακτήρας ενός τραγουδιού ως αγάπης, τις περισσότερες φορές καταλήγει να είναι αυστηρά προσωπικός. Αυτό σημαίνει ότι οι παραπάνω σκέψεις δε θα μπορέσουν παρά να αποτελέσουν αφορμή, για όσους θέλουν να ελέγξουν την ακρίβειά τους. Άλλωστε, πέρα από τέχνη και απόλαυση, τι είναι η μουσική, αν δεν είναι διάλογος; Θυμάστε πόσο λαχταρούσαμε (ή να πω «λαχταρούμε»;) να μοιραστούμε με τους φίλους ένα τραγούδι που ανακαλύπταμε; Να μιλήσουμε γι’ αυτό και να περιγράψουμε τα συναισθήματά μας; Διάλογος, λοιπόν. Οπότε συνεχίζω με ένα ερώτημα: μπορείτε να σκεφτείτε κάποια σύγχρονα τραγούδια αγάπης; Φαντάζομαι πως σίγουρα θα μπορείτε. Ή όχι; Μήπως αυτά που σκέφτεστε ανατρέχουν σε περασμένες δεκαετίες, όπως τα πρώτα που έρχονται στη δική μου μνήμη; Δηλαδή, το συγκλονιστικό “One” των U2, το οδυνηρά μεγαλειώδες “Time Heals” του Peter Hammill, το επιβλητικό “Precious” των Depeche Mode, το τρυφερό "More Fool Me" των Genesis ή το ευαίσθητο “All the Things I Wasn’t” των Grapes of Wrath;

Κατά την άποψή μου, οι παλιές μέρες έχουν περάσει και πλέον τα τραγούδια αγάπης σπανίζουν όλο και περισσότερο. Όμως, όποιος ψάχνει, όλο και πάνω σε κάποιο πέφτει, όπως το “Cormorant Bird” του Fionn Regan. Όσοι από εσάς θέλετε να ψάξετε, να είστε σίγουροι πως το ταξίδι θα είναι συναρπαστικό. Τώρα, αν μου πείτε, τι σχέση έχουν όλα αυτά με το δικαίωμα στο «διαφορετικό», μάλλον θα έχει έρθει η σειρά μου να χαμογελάσω. Σίγουρα καλοπροαίρετα και, ίσως, λίγο αινιγματικά.

Read 83 times

Leave a comment