Monuments on Facebook

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΠΑΘΑΣ : «Εις μνήμην - Μια τρίωρη κουβέντα εφ’ όλης της ύλης με το Ιερό Τοτέμ της ηλεκτρικής κιθάρας» (Α' Μέρος)

Thursday, 08 August 2019 16:55
Published in Interviews

Η πρόσφατη και για πολλούς απρόσμενη έως και δυσβάσταχτη απώλεια του Γιάννη Σπάθα μας θέλει ακόμη μουδιασμένους, να κουνάμε το κεφάλι πέρα-δώθε κοιτώντας μια τον ουρανό και μια το πάτωμα… Και τούτο όχι μόνο για το τιτάνιο απόβαρο της συνολικής μουσικής κληρονομιάς του που ξεπερνά κατά πολύ τα των θρυλικών Socrates, μα κυρίως για το ήθος και την πηγαία του ανθρωπιά.

Συνομιλεί, αποτυπώνει & φωτογραφίζει ο Χρήστος Κισατζεκιάν

Κρίνοντας εξ ιδίων το λοιπόν, αν τον είχα απριόρι στο βάθρο του, εκεί ψηλά στην κορυφή των κιθαριστών της Παγκοσμιότητας, από το απόγευμα της Παρασκευής 23 Ιανουαρίου του 2015 που με δέχθηκε στο σπιτικό του, τον… ερωτεύτηκα!...
Οι πιο ενημερωμένοι από εσάς ίσως έχουν διαβάσει ήδη τα δυο χωρία που δημοσιεύθηκαν κείνη τη χρονιά: ένα δισέλιδο με ανέκδοτες ιστορίες για κάποια δισκογραφήματά του (στη μόνιμη στήλη μου “One by One” @ Metal Hammer), μα και ένα μέρος της συνέντευξης αυτής στο Rocking.gr
Ιδού λοιπόν για πρώτη φορά, εις μνήμην του αγαπημένου μας ήρωα, ολόκληρη η συνομιλία μας, λέξη-λέξη μα τμηματικά, για ευνόητους λόγους, αφού πλησιάζουν τα σαράντα... Μοναδική εξαίρεση θα αποτελέσει το σημείο όπου, όντας εν ζωή ακόμη, μιλήσαμε για την κατάσταση υγείας του κολλητού του φίλου Αντώνη Τουρκογιώργη και μου ζήτησε να μείνει μεταξύ μας.

 

Γιάννη μου να’σαι καλά για τούτη την ευκαιρία! Θέλω να δημοσιευθεί καταρχάς στο Metal Hammer και το Rocking.gr μιας που είναι τα δυο μοναδικά μέσα πλέον που συνεργάζομαι, αφού όλα τα υπόλοιπα έκλεισαν... Έχει κλείσει το Ποπ & Ροκ, το ZOO, το ΠοπΚόρν…

«…και το Δίφωνο έκλεισε…»

…έκλεισε και το Δίφωνο, φυσικά!... Πλήρης απαξίωση του έντυπου μέσου μα και του επαγγέλματός μας…

«…όλα έχουν γίνει έτσι, έτσι είναι, όλη η Μουσική… Τι να σου πω… πλέον παίζω για πάρτη μου, και άμα είναι και κάποιοι φίλοι από κάτω…»

Ακόμη κι εσύ, με αυτό το όνομα;;;

«Ε, εντάξει, δεν είναι αυτό, δεν υπάρχει χρήμα! Δεν μπορεί ο άλλος πια να βρει δέκα ευρώ και να έρθει να ακούσει, κι ας θέλει πολύ. Γιατί; Να σου πω γιατί. Το ’72, η μάλλον από το ’60, το ’60 που ξεκίνησε και ακόμη βέβαια ήταν τα rockabilly, ο Presley, o Paul Anka, ήταν μιλιούνια ο κόσμος!... Όλη η δεκαετία του ’60, του ’70, έως και τα μέσα της δεκαετίας του ’80, υπήρχε δουλειά! Δηλαδή δουλεύαμε. Δευτέρα είχαμε ένα ρεπό, έτσι, για να μη πάθουμε και τίποτα… Άσε που την πάθαμε, δηλαδή ο Τουρκογιώργης την έπαθε… Εγώ ήμουν εικοσιδύο το ’72, αυτός, εικοσιένα, ή μάλλον είκοσι, δυο χρόνια τον περνώ. Παίζαμε Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο δυο παραστάσεις και Κυριακή τρείς!!!»

Σε ποιο μαγαζί;

«Στο Κύτταρο. Την Κυριακή η πρώτη παράσταση ήταν στις δέκα το πρωί για να έρχονται τα σχολεία. Γυμνάσια, όλα. Παίζαμε λοιπόν κι εκεί, ψόφιοι, από την προηγούμενη βραδιά, μετά πηγαίναμε να κοιμηθούμε λιγάκι σπίτι, μετά ξανά η απογευματινή παράσταση και μετά η βραδινή!... Υπήρχαν μάλιστα κάποιες φορές που μεταξύ από εμάς και του Εξαδάκτυλου του Πουλίκα, πεταγόμασταν μέχρι το “Hidden” και παίζαμε πέντε-έξη τραγούδια (γελά)…»

Τι λες τώρα;;; Στο “Hidden” όμως παίζατε διασκευές ή τα δικά σας;

«…Όχι, τα δικά μας, θέλανε rock! Μια μέρα λοιπόν, Δευτέρα ήταν, πάει να σηκωθεί (σ.σ.: ο Τουρκογιώργης) από το κρεβάτι και δε μπορούσε!... Τρελάθηκε. «Παρέλυσα» μου ‘πε. Τίποτα, δε μπορούσε να σηκωθεί. Ήρθε ο γιατρός και του’ πε πως είχε υπερκόπωση, τι να λέμε… Είκοσι χρονών! Μα ξέρεις τι κάναμε;…»

 

 

Αν είναι δυνατόν… Κοίτα, αν θυμάσαι είχαμε κάνει άλλες δυο συνεντεύξεις τηλεφωνικά πριν χρόνια και μου είχες πει και τότε πολλά πράγματα, μεταξύ των οποίων και την επίδραση της επταετίας στο Ελληνικό rock, πόσο το φρέναρε κ.λ.π.…

«Κοίτα Χρήστο μου, να σου πω, εγώ με τον Αντώνη ξεκινήσαμε από την Τρίτη γυμνασίου στον Πειραιά, έ, στον Πειραιά λέμε! Από την αρχή αυτό που θέλαμε ήταν να πάμε να παίξουμε! Όχι να κάνουμε επιτυχία. Εμάς μας άρεσε να πάμε να παίξουμε. Και φεύγαμε τις τελευταίες ώρες από το σχολείο και επειδή τον Μπουκουβάλα τότε δεν τον άφηνε η μάνα του, εμείς οι δυο την κοπανάγαμε και είχαμε βρει ένα ντραμίστα, πολύ πιο μεγάλο από εμάς, πολύ καλός ο τύπος…»

Το όνομά του;;;

«…δε το θυμάμαι ρε συ, μιλάμε για το 1967…το 1966!… Και πηγαίναμε και κάναμε πρόβες. Εγώ μελέταγα τότε Hendrix & Cream, και βεβαίως κυρίως το No 1 album που θα έπρεπε να μελετά κάθε ένας που θέλει να ασχοληθεί σοβαρά με αυτή τη μουσική…»

…Το “John Mayall’s Blues Breakers with Eric Clapton”;;;

«…Ε, ναι, αυτό!»

Αυτό θα έλεγες και συ;;;

«Ε, ναι!»

Μα ρε συ, όλοι έχουν ξεκινήσει από αυτό, δεν υπάρχει ένας κιθαρίστας της παλαιάς γενιάς που να μη το έχει λιώσει! Ο Gary Moore, όλοι...

«…Μα ναι. Η πλάκα ξέρεις ποια είναι;;; Παίζουμε στην περιοδεία μας με τους UFO στην Αγγλία…»

…Μα θα σε ρωτήσω και για αυτό!...

«…Εγώ τώρα στα λέω όπως να’ναι και συ μετά τα ταξινομείς μετά…»

Καλή φάση, εννοείται!...

«…Και είχαμε πάει για εικοσιτρείς συναυλίες μαζί τους, μεταξύ των οποίων παίζουμε λοιπόν και στο Cardiff στην Ουαλία, full κόσμος μέσα, μιλάμε για πέντε χιλιάδες…»

…Έχω πάει, πανέμορφη πόλη, θυμάσαι μήπως σε ποιο χώρο παίξατε;

«…Όχι, δε θυμάμαι πια…»

Οκ, οκ, θα το βρω εγώ (σ.σ.: πρέπει να ήταν στο St. David’s Hall στις 5 Απριλίου του 1983) (σ.σ.2: στο σημείο αυτό η γυναίκα του αγαπημένου μας μουσικού μας έφερε καφέ και χειροποίητα σοκολατάκια)

«…Ωωω, μου έβαλες το μεγάλο (φλυτζάνι) εμένα, χαχα… Χρήστο, φάε εσύ γιατί εγώ θα τα φάω όλα… Φτιάχνει και τα τρώμε μέσα σε μιάμιση μέρα, έχουν εξαφανιστεί, χαχα… Τέλος πάντων, εβίβα, ο Θεός να τα φέρει βολικά σε όλους...»

 

 

Στην υγειά μας Γιάννη μου, να’στε καλά, χίλια ευχαριστώ για όλα. Και εύχομαι να πάει καλά το πράγμα με το δωμάτια στους Παξούς γιατί έριξες τόσα λεφτά εκεί για να κάνεις τα δωμάτια, στη χειρότερη φάση…

«Να’σαι καλά, έχουμε κάνει πολύ καλή δουλειά, δόξα το θεό γεμίσαμε και τα δυο σπίτια, όλα τα δωμάτια, από πελάτες, δουλεύουμε με ξένους, από το Λονδίνο για τέσσερις μήνες. Φέτος μας λέει θα μας κλείσει από το Νοέμβρη, ενώ πέρυσι από τέλη Φεβρουαρίου. Κι όμως σταματήσανε. Μάθαμε από τους Παξούς πως έχουν φρενάρει ώστε να δουν πρώτα τι θα γίνει (με τα πολιτικά) …»

Κοίτα να δεις ρε συ…

«Κοίτα; (σ.σ.: χτυπά τα δυο του χέρια σε παλαμάκι) Τέλειωσε! Θα πάω να μείνω εκεί πέρα…»

Έχεις γίνει ήδη μόνιμος κάτοικος ε;

«Μα αφού εκεί γεννήθηκα!»

Ξέρω, πανέμορφο μέρος, έχω πάει δυο Καλοκαίρια…

«Ναι, ναι, αν τυχών έρθεις ποτέ από εκεί…»

Να’σαι καλά και μόνο που το λες! Μου έχει πει ο Μάκης μας (σ.σ.: Γιούλης) πως τους έχεις περιποιηθεί με την κοπέλα του τέλεια...

«Ναι, ναι… Μα και ο Ηλίας ο Ζάϊκος! Με το που έγινε η Εγνατία όλοι οι Θεσσαλονικείς έρχονται από κει…»

Τι κιθαρισταράς κι αυτός ρε συ, ε;

«Ε, βέβαια! Εγώ τον θεωρώ No 1 εδώ!»

Και το λες ΕΣΥ αυτό, κάτσε καλά!

«Ε, βέβαια!»

Σε διεθνή επίπεδα, έτσι;

«Βέβαια! Μα κάναμε πολλές συναυλίες μαζί όλοι, Socrates & Blues Wire, ήμαστε πολύ καλοί φίλοι… Φχαριστηθήκαμε. Ήρθε (Παξούς) και τσιμπήσαμε τσιπουράκια, γίναμε μια χαρά, πολύ ωραία . Όπως και ο… κιθαρίστας πολύ καλός κι αυτός, πώς το λένε ρε συ, οοοο….»

 

 

Ποιος, ο Μπαντούκ που παίζει και φυσαρμόνικα;;;

«Όχι μωρέ, ο… ο Νίκος ο Ντουνούσης!»

Πωω, ναι, ναι, πολύ καλός κι αυτός, δεν το συζητώ, Stevie Ray Vaughan style, τέλειος!...

«Ναι, ναι, όταν έρχονται εκεί γουστάρουμε όλοι, περνάμε πολύ όμορφα…»

Βέβαια. Και τζαμάρατε κιόλας; Έχεις αλήθεια κάποιο χώρο στους Παξούς ώστε να παίζεις όταν θες να τζαμάρεις με φίλους;

«Όχι, όχι, δεν έχω χώρο, μου λεν να πάμε σε ένα μπαράκι να παίξουμε αλλά εγώ δεν… Αυτό για να γίνει πρέπει να λάχει και να είναι… να τύχει και να παίξω. Αλλά… Αν είναι καλή η παρέα… Γιατί όταν πας να παίξεις, πας σε ένα μπαράκι και σου λεν παίξε και λες, οκ, να παίξω, άρα να πάω να φέρω την κιθάρα και τον ενισχυτή και να πάω να κάτσω ανάμεσα στον κόσμο που ήρθε να πιεί ένα ποτό για να χαλαρώσει… Να πλακωθώ εγώ τώρα να παίξω; Γιατί, τι είμαι εγώ; (σ.σ.: !!!!!) Δε τα γουστάρω αυτά εγώ…»

Καταλαβαίνω τι εννοείς αλλά υποκλίνομαι… Όμως πες μου, για να μη χάσουμε την ιστορία από το Cardiff!...

“Α, ναι. Ανεβαίνει πάνω ένας κονφερανσιέ και λέει «Κυρίες και κύριοι, θα ξεκινήσουμε με ένα συγκρότημα Socrates from Athens!» (σ.σ.: φωνάζει). Οκ. Χειροκρότησαν μερικοί. Αλλά! From Athens??? Σα να λέμε εμείς από το Δυρράχιο!... Τι να κάνουμε όμως, ανεβαίνουμε πάνω και είχαμε δυο… πώς τους λένε μωρέ αυτούς… ξέχασα, που μας φτιάχναν τα όργανα…»

A, ok, roadies!

«Ναι, roadies! Μου είχε βάλει λοιπόν δυο MESA/Boogie, ένα τόσο (σ.σ.: μου δείχνει με τα χέρια του) και άλλο ένα τόσο, θηρία, ανοιχτά έτσι, ωραία!..."

 

 

Δηλαδή δυο κεφαλές και δυο ηχεία…

Ναι! Τρίο παίζαμε. Εγώ, ο Αντύπας και ο Τουρκογιώργης!»

Η σύνθεση του “Waiting for Something” χωρίς τον Πολύτιμο…

«…και τον Ζηκογιάννη. Αλλά εμείς κάναμε κι εκεί πρόβες και είχαμε γίνει θηρία! Δηλαδή ήταν ΤΕΛΕΙΑ (σ.σ.: το τονίζει) όλα. Νταν, νταν! Τέρμα. Τελείωσε! Παίζουμε λοιπόν ένα κομμάτι, το “Hot Town”, και όταν ήρθε η ώρα να παίξω το σολάκι του, λέω τι ωραία, τι ωραία, μιλάμε δεν μπορούσα να σταματήσω ρε συ, ξέρεις, όταν ακούς τα πάντα τέλεια, ότι έπαιζα, έβγαινε…»

Ξέρω, ξέρω, πίστεψε με, μπάσο παίζω…

«…Παίζεις μπάσο ρε συ; Ε, τότε ξέρεις τι λέω! Άλλο να ακούς ωραία… Χαλαρώνουν τα χέρια σου, παίζεις ωραία, και ΔΕ σκέφτεσαι τις νότες εδώ (σ.σ.: μου δείχνει τα δάκτυλά του), και λες τι έπαιξα ρε συ!...»

Έτσι είναι! Την έχετε ηχογραφήσει τούτη τη βραδιά μήπως;;;

«Όχι, δυστυχώς… Η πλάκα πια είναι τώρα όμως; Κάποια στιγμή, ο κόσμος έμεινε ξερός! Έμεινε ξερός! Και μετά, από μπλουζορόκ που το έκανα, το γυρνάω σε funk, και κει αρχίζει το groove το χοντρό λέμε! Ο Αντύπας γαμάει και δέρνει!!!..»

…Εμένα μου αρέσει πιο πολύ από τον Τρανταλίδη, μιλώ υποκειμενικά, ξεκάθαρα, μα εμένα με αγγίζει πιο πολύ…

«…Κι ο Τρανταλίδης όμως….! Και όχι μόνο σε jazz, και σε rock!... Άμα παίξεις… Εσύ που’σαι μπασίστας…»

Μα ξέρω! Απλά το «χτύπημα» του Αντύπα με αγγίζει πιο πολύ…

«Άλλο! Ο Αντύπας είναι ΕΚΕΙ, πώς το λένε…»

Τραίνο!...

«Ναι! Έχει και τεχνική, μα παίζει για το τραγούδι! Ενώ ο Τρανταλίδης θα σου κάνει και το έτσι, και το αλλιώς, και την αλλαγή… Αλλά σου είπα, ενώ και ο Αντύπας γαμάει και δέρνει, δεν το συζητώ, ο Τρανταλίδης είναι «αράπης»! Δεν υπάρχει. Αν παίξεις μπάσο με τον Τρανταλίδη, δεν υπάρχει περίπτωση, θα πηγαίνει το χέρι σου μοναχό του!"

Οκ!

«…Όχι επειδή είναι Γιαπωνέζικο ρολόι, τικ-τακ, δεν έχει καμία σχέση με αυτό… Είναι άλλο πράγμα… Κι όταν παίζεις έτσι, όταν παίζεις με την αίσθηση και όχι με το μετρονόμο, ακούς το παίξιμο και λες «αυτό είναι ωραίο, τι ωραίο που είναι που τράβηξε λίγο, ανεπαίσθητα»… Και συ λοιπόν πάνω εκεί θα το «τραβήξεις» λίγο, γιατί το θέλει το τραγούδι. Και την ώρα που το παίζεις, κολλάς! Καταλαβαίνεις;…»

Ναι, ναι, «αναπνέει»!...

«Ακριβώς! Και την ώρα που το παίζεις, κολλάς! Και πας μόνος σου. Αυτό είναι. Τελείωσε…»

 

 

Έτσι! Αυτό λοιπόν συνέβηκε κείνη τη βραδιά ,ε; Ξεροί από κάτω…

«Είχε πέσει νεκρική σιγή σου λέω. Και βλέπω ξαφνικά δυο τύπους, τους κιθαρίστες των U.F.O., δεν ήταν πλέον ο Michael Schenker…»

Βέβαια, πρέπει να ήταν η εποχή που ήταν στο σχήμα ο Paul Chapman και ο Paul Raymond… όχι, ο Chapman και ο Neil Carter, κιθάρες και πλήκτρα!...

«Ναι! Αυτοί οι δύο. Και μπαίνουν λοιπόν στο πάλκο και πάνε άκρη-άκρη και ένας από αυτούς κάνει έντονες χειρονομίες προς το κοινό τέτοιες που σήμαιναν «καλά, δεν ακούτε τι γίνεται εδώ;;; χειροκροτήστε ρε!», ξέρεις…»

Πωωω πωωω, ναι, ξέρω, τι λες τώρα ρε συ!... Έτσι!

«Ναι, και όπως καταλαβαίνεις, τότε έπεσε χοντρό χειροκρότημα μονομιάς! Της πουτάνας! Μάλιστα, στο τέλος του τραγουδιού αυτού, ήρθαν και στάθηκαν λιγάκι μπροστά μου και με χειροκροτήσανε, εμένα και τα υπόλοιπα παιδιά, και φύγανε… Το βράδυ που τελειώσαμε, πήγαμε όλοι μαζί για μπύρες και έρχονται και μου λένε… δεν ξέρω και πολύ καλά Αγγλικά εγώ, και οι δυο, και μου λεν «καλά, εσύ πού έμαθες να παίζεις έτσι στην Αθήνα;». Και τους απαντώ «από το ’65 μελετούσα John Mayall με τους Blues Breakers»… Και κάνει ο ένας στον άλλον «είδες που σου έλεγα ρε συ;;; μα όλοι από κει ξεκινήσαμε!!!»… (γελά). Κατάλαβες λοιπόν; Μα δεν είναι τυχαίο πως και τώρα θα παίξω στο δεύτερο μέρος της βραδιάς το “Hideaway” (σ.σ.: αναφέρεται στην συναυλία του με τον Άκη Τουρκογιώργη στο Κύτταρο το Φεβρουάριο του 2015, και μάλιστα μου τραγούδησε το κιθαριστικό riff με το στόμα)…»

(ακολουθεί Β' Μέρος)



 

Read 463 times

Leave a comment