PATTI SMITH QUARTET - – Ωδείο Ηρώδου Αττικού, Αθήνα, Σάββατο 25 Ιουνίου 2022

Tuesday, 28 June 2022 14:20
Published in Live Reviews

The Smith Family


Ανταποκρίνεται ο Τάκης Κρεμμυδιώτης

Αλήθεια, μπορείς να φέρεις πίσω, έστω και για λίγο, τα 70s; Προσοχή, όμως: δεν αναφέρομαι μόνο στα μουσικά. Άλλωστε, τότε, περισσότερο από κάθε επόμενη εποχή, η μουσική ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με τη στάση ζωής. Στα χρόνια που ακολούθησαν ο κόσμος εξελίχθηκε και η μουσική διατήρησε τη σημαντικότητά της, μόνο που έπαψε σταδιακά να παίζει τον ίδιο ρόλο. Έγινε πιο… μουσική. Κατέληξε στο ρόλο που ίσως αρχικά είχε προορισθεί γι’ αυτήν. Θα μου πείτε, μπορεί κάτι τέτοιο να θεωρηθεί οπισθοδρόμηση; Κι εγώ αναμφίβολα θα απαντήσω αποφατικά, κυρίως για το λόγο ότι, με τον ένα ή με τον άλλον τρόπο, έτσι δημιουργούνται περισσότερες δικλείδες ασφαλείας για να πάψει να αποτελεί μορφή «στρατευμένης» τέχνης. Όμως, πάλι, τότε ο κόσμος ήταν αλλιώς (χωρίς καμία απολύτως διάθεση νοσταλγίας και ωραιοποίησης καταστάσεων και γεγονότων) κι ήταν ωραίο να νιώθεις πώς όλα, ακόμα κι αυτή η ευτυχία, ήταν στο χέρι σου. Η οποία, παρεμπιπτόντως, ακόμα είναι, μόνο που τώρα μοιάζει πολύ πιο δύσκολο να το συνειδητοποιήσεις, χωρίς τη βοήθεια κάποιων άλλων πραγμάτων, συμπεριλαμβανομένης της μουσικής.

Προλαβαίνω την επόμενη ερώτησή σας, τι σχέση έχουν όλα αυτά με την εμφάνιση της Patti Smith στο Ηρώδειο. Μα, δεν έχουν; Αφού, πάνω - κάτω, γι’ αυτά θα μας μιλούσε και θα μας τραγουδούσε. Ακόμα και όσοι «διαφωνούσαμε» μαζί της σχετικά με το αν η κάθε αληθινή επανάσταση δε μπορεί πια να είναι μαζική υπόθεση, αλλά κατεξοχήν προσωπική, που έχει μάλιστα ατομικό και όχι συλλογικό κόστος. Δηλαδή, όπως προκύπτει από την ετυμολογία της λέξης: επί - ανά - ίστημι: ορθώνω το ανάστημά μου στον τόπο που στέκομαι. Μόνος μου, χωρίς σπόνσορες, ιδεολογίες, αλλά και χωρίς περιττά λόγια.
Μπορείς, λοιπόν, να φέρεις πίσω, έστω και για λίγο, τα 70s; Ναι, μπορέσαμε, όσο ήταν δυνατόν. Τουλάχιστον, όσοι πάρα πολλοί βρεθήκαμε εκεί. Η Patti πάτησε πλέον τα εβδομήντα πέντε και δεν το κρύβει. Όπως δεν έκρυβε ανέκαθεν και άλλα φαινομενικά ασυμβίβαστα με τη μέση γυναικεία περί ομορφιάς νοοτροπία. Μα, υπήρχε περίπτωση να πάει να την ακούσει κάποιος που δεν το γνώριζε και δεν το εκτιμούσε; Εντάξει, εύλογα φανταζόμαστε ότι δε θα τραγουδούσε σαν έφηβη, αλλά, αν θέλαμε κάτι τέτοιο θα ακούγαμε τους δίσκους της. Έτσι κι αλλιώς, τους έχουμε όλους. Πάντως τα κατάφερε μια χαρά με ελάχιστες ενδιάμεσες «παύσεις» όχι μόνο για να πάρει ανάσες, αλλά και για να κάνει αυτό που μάλλον αγαπά περισσότερο από το να τραγουδά: να μιλά στους ανθρώπους.  

Η βραδιά, όπως αναμενόταν, ήταν ζεστή, αλλά όχι μόνο ζεστή, όπως θα δείτε παρακάτω. Και η ζέστη δεν αποτελεί καν παράγοντα ικανό να την κάνει να αναθεωρήσει την κλασική ενδυματολογική στάση της. Φορούσε το κλασικό μαύρο σακάκι, μαύρο γιλέκο, λευκό κοντομάνικο μπλουζάκι και μαύρο παντελόνι. Καλά, αν ύστερα από τόσα χρόνια έβγαινε με φούστα, θα σηκωνόμουν να φύγω! Το Ηρώδειο, που πάντα αποδεικνύεται φιλόξενο για τις αξιόλογες rock μπάντες, μάγεψε την Patti, αναγκάζοντάς την να περιστρέφεται για να το θαυμάζει, η οποία αργότερα είπε ότι δεν έχουν τέτοια μέρη στη Νέα Υόρκη, προφανώς αστειευόμενη. Η ανυπομονησία του κοινού τελείωσε στις 21.10’, όταν η μπάντα βγήκε εν μέσω αποθέωσης, ενώ εξακολουθούσαν να μπαίνουν για κάμποσοι ώρα οι κλασικοί καθυστερημένοι, μέχρι που ο χώρος γέμισε. Μαζί με την Patti έπαιξε κιθάρα ο γιος της Jackson Smith, κίμπορντς η κόρη της Jesse Paris Smith, ντραμς ο Jay Dee Daugherty και μπάσο και κίμπορντς ο Tony Shanahan.

Μπορούσε να υπάρξει καλύτερο ξεκίνημα από το “Dancing Barefoot”; Μάλλον όχι, γι’ αυτό ο κόσμος έδειξε από την αρχή την αγάπη του και το χόρεψε από τις θέσεις του, φορώντας όμως τα παπούτσια του. Μάλιστα, λίγο πριν το τέλος η Patti άλλαξε τους στίχους του τραγουδιού για τα μάτια μας και μόνο, κάτι που έκανε και στη συνέχεια για το καλό της Αθήνας. Ακολούθησαν το “Grateful” και το “Redondo Beach”, που λίκνισε το κοινό με τους reggae ρυθμούς του. Ύστερα πετάχτηκε ο πρώτος μερακλής (δυστυχώς ακολούθησαν κι άλλοι) που ήθελε τα δεκαπέντε δευτερόλεπτα δημοσιότητας και φώναξε: «Patti σε αγαπάμε», για να πάρει την απάντηση: «Χμ, στείλε μου τη φωτογραφία σου».

Πλήρης αλλαγή ύφους με το μεγαλείο του Bob Dylan να εκτοξεύει την ποιότητα με το ψυχεδελικό blues “The Wicked Messenger”, αλλά και το “One Too Many Mornings”, που ακούστηκε αρκετά αργότερα. H ώρα της πολιτικοποίησης είχε φτάσει με το “Spell” και τη συνακόλουθη νευρώδη ανάγνωση του ποιήματος “Footnote to Howl” του Allen Ginsberg, από το θάνατο του οποίου, όπως μας είπε η Patti, συμπληρώθηκαν εικοσιπέντε χρόνια. Είχε φτάσει η στιγμή να μας παροτρύνει να βγούμε στους δρόμους γιατί τώρα ήταν η ώρα να διαμαρτυρηθούμε για όλα τα κακά που συμβαίνουν στον κόσμο. Και μετά απ’ αυτό, τι; Απλά, η καλύτερη στιγμή της βραδιάς, που μόνο μια μπάντα μεγατόνων όπως οι Led Zeppelin μπορούν να εγγυηθούν. “Since I’ve Been Loving You”, με την Patti να διαβάζει τους στίχους φορώντας τα γυαλιά της και εμάς να «φεύγουμε» για άλλους ουρανούς. Αν ακολουθούσε και το “Baby, I’m Gonna Leave You” δε θα γλύτωνα, θα πέθαινα από χαρά.
Για μια στιγμή: τι ήταν αυτό φωτογραφικό φλας; Μπα, είναι δυνατόν; Τέλος πάντων. Στο μεταξύ η Patti έπιασε την ακουστική κιθάρα και το “Beneath the Southern Cross” είχε μόλις ξεκινήσει. Σε λίγο ούρλιαζε “feel you freedom”, για να πάρει μια ανάσα, με τον Tony Shanahan να αναλαμβάνει το μικρόφωνο στο καλοπαιγμένο “Stone Free” του Jimi Hendrix. Δηλαδή του αγαπημένου της “Rock ‘n’ Roll Nigger”, τον οποίο επέλεξε να μην τιμήσει με έναν ακόμα τρόπο.

Ύστερα από τις διαμαρτυρίες μέρους του κοινού κατά την προγενέστερη συναυλία της στις Βρυξέλλες, η Patti δε μας είπε ότι αφιερώνει το “Nine” στον Johnny Depp, αλλά στον Jack Sparrow, που είχε γενέθλια στις 9 Ιουνίου. Το Ελληνικό κοινό αποδείχτηκε πιο ευγενικό και χειροκρότησε ελαφρά. Μετά η Patti μας πληροφόρησε ότι θα πει ένα αφιερωμένο στο σύζυγό της τραγούδι, αλλά ανασκεύασε άμεσα λέγοντάς μας ότι δεν είχε ακόμα φτάσει η σειρά του. Πλέον, είχαν γίνει κοινή πεποίθηση ότι αυτά που κατά διαστήματα αναβόσβηναν ήταν αστραπές. Μα, το δελτίο καιρού που ποτέ δε λαθεύει (χα, χα) είχε εξαγγείλει καλοκαιρία…
To “Boy Cried Wolf” και το “One Too Many Mornings” που προαναφέρθηκε, ακούστηκαν πριν το τραγούδι που αφιέρωσε στον Fred "Sonic" Smith, δηλαδή το “Because the Night” που συνέγραψε με τον Bruce Springsteen. Το κοινό αποδέχτηκε ευχαρίστως την πρότασή της να τραγουδήσει το ρεφρέν, με τους πρώτους (τις πρώτες, δηλαδή) να σηκώνονται για να λικνιστούν ή, έστω, να φωτίσουν τα κινούμενα σαν εκκρεμές κινητά τους. Διαχρονικό και εξαιρετικό τραγούδι, όπως και το υπέροχο επόμενο. Το “Pissing in a River”, που ήρθε ταυτόχρονα με κάποιες σταγόνες πάνω μας. Ουφ, ευτυχώς ήταν βροχής! Προλογίστηκε ως αφιερωμένο στον Eric Burdon, επειδή το “The House of the Rising Sun” ήταν το πρώτο τραγούδι που τραγούδησε σωστά η Patti, κάνοντας τους δικούς της να πουν: «Καλά, εσύ ξέρεις να τραγουδάς!»

Αν και η βροχή δυνάμωνε, ελάχιστοι ήταν αυτοί που έφυγαν ή βρήκαν στέγη κάτω από τις καμάρες. Είχε φτάσει η ώρα για το “Gloria”, όχι φυσικά το αριστούργημα των Them του Van Morrison, αλλά το δικό της, την «πειραγμένη» μουσικά, αλλά και στιχουργικά διασκευή με τους στίχους του ποιήματος “Oath”. Το κοινό ανταποκρίθηκε άμεσα και μαζικά συλλαβίζοντας τα γράμματα του ονόματός της Δόξας ξανά και ξανά, μέχρι που η ώρα πήγε 22.39’, όταν η χαρούμενη όσο και το κοινό Patti, μας χαιρέτισε, και… έκανε πως φεύγει. Ξαναγύρισε όμως αμέσως για να κλείσει με το αναμενόμενο “People Have the Power”, που αποδεικνύει διαχρονικά ότι είναι το δημοφιλέστερο τραγούδι της, έβγαλε selfies με τη μπάντα και φόντο τις τελευταίες σταγόνες της βροχής και τις γεμάτες κερκίδες του Ωδείου, έβαλε μια λευκή πετσέτα πάνω στα βρεγμένα μαλλιά της και έφυγε για τα καμαρίνια. Το μέρος που, όπως μας είχε λίγο πριν πει, είχε μια μεγάλη φωτογραφία της Μαρίας Κάλλας, την οποία ανέκαθεν θαύμαζε και προσπαθούσε να μιμηθεί.  

Μια πολύ όμορφη βραδιά είχε μόλις τελειώσει. Αν με ρωτούσε κάποιος τι θα άλλαζα ως φαν ακροατής στο σετ, αφού διευκρίνιζα ότι δεν είναι δυνατό να μου πέφτει λόγος, δραττόμενος της ευκαιρίας θα έλεγα το encore. Βλέπετε, πάντα ήθελα να φεύγω από μια εμφάνιση της Patti Smith έχοντας στο μυαλό «ζεστές» τις νότες του ”Rock n’ Roll Niger”, που δυστυχώς δεν ακούσαμε. Γι’ αυτό, πάμε μόνοι μας: “Baby was a black sheep…”

Concert photos copyright by Thomas Daskalakis



Read 69 times

Leave a comment